Hoe rooit Rabobank probleemkredieten?

Financieel ijzersterk, maar vol problemen. De naam van de coöperatieve Rabobank valt de laatste tijd wat te vaak bij bedrijfsklanten met probleemkredieten. Reisorganisatie Oad. Uitgever WPG. Champignonkweker Prime Champ. Voedings- en vleesmultinational Vion.

De probleemkredieten komen bovenop al die andere zorgen. Het vertrouwensverlies bij klanten en de samenleving na de misdadige rentemanipulatie (Libor-affaire). De vele lege stoelen in de raad van bestuur die bezet moeten worden. De beroerde situatie van hun particuliere klanten met een woningschuld die hoger is dan de waarde van hun huis.

Bankieren is risico’s nemen, om te beginnen in kredietverlening aan bedrijven. De krimp en stagnatie van de laatste jaren werken langzaam door in de financiële positie van bedrijven. Ze reorganiseren. Ze zoeken nieuwe inkomsten.

Maar na jaren ploeteren wordt de grens bereikt. In de economie stijgen faillissementen en werkloosheid. De modus van de banken tegenover hun klanten verandert. De stroppen op kredieten stijgen. Versterkte dijkbewaking is niet langer genoeg. Extra mensen moeten de dijk op. Gaten dichten. Kredietrisico’s afstoppen. Dit zijn de tijden van de afdelingen die vastgelopen kredieten van klanten moeten oplossen, saneren of opzeggen. Ze heten bijzonder beheer. Intensief beheer. Financial restructuring.

De oorzaken van de problemen zijn velerlei: mislukte overnames, malaise, tekortschietend ondernemerschap, veranderde voorkeuren van klanten. Elk probleemkrediet is anders. Maar het vaste draaiboek is de N4-methode. Nieuwe leiding. Nieuwe strategie. Nieuwe aandeelhouders. Of een compleet Nieuwe eigenaar.

Nieuwe strategie? Uitgever WPG (literaire boeken, Vrij Nederland) stoot tijdschriften af, centraliseert dochterbedrijven en wil verder met 120 werknemers minder.

Nieuwe aandeelhouders? Dat was de beoogde oplossing voor Oad. Die mislukte. De Rabobank zegde vervolgens het krediet op, faillissement volgde, personeel stond op straat. De boedel wordt nu verkocht en uit de opbrengst van verkochte dochterbedrijven is het krediet van de Rabo van 11.912.089 euro met voorrang afgelost, zo blijkt uit een verslag dat de curatoren vorige week publiceerden.

Nieuwe eigenaar? Eind 2012 verkocht de Rabo haar meerderheidsbelang (50,28 procent) in champignonkweker Prime Champ aan investeerders uit Qatar. „Voortdurende verliezen als gevolg van operationele problemen” plus een inval van justitie deden het bedrijf in maart de das om, meldt de curator in zijn eerste verslag. Of de Rabo als huisbankier haar geld terug krijgt, weet de curator nog niet. De investeerders uit Qatar beschuldigen nu de bank van het geven van onjuiste informatie bij de overname, bevestigde een Rabo-woordvoerder vorige week in Het Financieele Dagblad.

Nieuwe strategie en nieuwe leiding? Hét voorbeeld is voedings- en vleesmultinational Vion (ruim 23.000 werknemers, bijna 10 miljard euro omzet). Het klapstuk voor elke afdeling bijzonder beheer. Hoe houd je als bank een bedrijf overeind dat technisch failliet is, maar genoeg waardevolle activiteiten en bezittingen heeft om financieel te overleven?

In 2012 leed Vion 830 miljoen euro verlies, zo meldt het jaarverslag over 2012, dat pas vorige week verscheen. Het eigen vermogen was 97 miljoen euro negatief. Vion is onder een nieuwe leiding gereorganiseerd. Een van de divisies is onlangs voor 1,6 miljard euro verkocht. Dat levert genoeg op voor een positief eigen vermogen én voor aflossing van de bankkredieten. Vion en zijn banken hadden hier twee jaar voor nodig. Voor de banken is deze reddingsactie nog profijtelijk ook. Geld verdienen aan andermans sores. Op een deel van hun kredieten met hogere risico’s rekenen zij ook hogere rentetarieven.

Maarten Schinkel en Menno Tamminga schrijven in deze column over economische ontwikkelingen.