Fluitconcert bij FNV is politiek, zegt Asscher

Met veel SP’ers erbij trapte de FNV zaterdag een campagne af voor ‘meer koopkracht en echte banen’. PvdA-minister Asscher werd uitgejouwd.

PvdA-minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken (boven) werd afgelopen zaterdag uitgefloten op de actiedag van vakcentrale FNV in de Jaarbeurs Utrecht. Vlaggen en jasjes van de FNV en SP waren lastig te onderscheiden. Foto´s ANP

Duizenden vakbondsleden zijn opgezweept voor de finale van de FNV-manifestatie, afgelopen zaterdag in de Jaarbeurs Utrecht. Ze wachten op peptalk van voorzitter Ton Heerts, voordat ze beginnen aan een mars voor ‘meer koopkracht en echte banen’. Het is de aftrap van een campagne om de druk op het kabinet en het cao-overleg op te voeren.

„Ac-tie, ac-tie, ac-tie!”, dreunt het door twee gigantische hallen. Vlaggen en jasjes van de FNV en de SP zijn lastig te onderscheiden. Er zijn beschilderde spanborden met teksten als ‘gewoon rosbief op mijn brood’ en ‘wij zijn mensen geen goochelaars’.

En dan opeens staat daar niet Ton Heerts, maar PvdA-minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken op het podium. De vicepremier staat niet in de programmaboekjes. Asschers Wet ‘werk en zekerheid’, een dag eerder naar de Tweede Kamer gestuurd, is nét nog gekraakt. „We worden er nu nóg makkelijker uitgetrapt”, riep een vakbondsman de zaal in.

Er klinkt gefluit en boegroep. „Verrader” en „leugenaar” wordt er geroepen. Asscher zegt dat de wet juist is bedoeld om werknemers te beschermen en de economie te stimuleren. „Ken uw bondgenoot”, zegt hij. „Met elkaar uitfluiten komen we nergens, met samenwerken wel.” Maar de minister komt er nauwelijks bovenuit.

Na zijn korte optreden zegt de minister dat de organisatie het programma blijkbaar „zo politicus-loos mogelijk” had willen houden. Maar hij was toch uitgenodigd? „Ja. Tijdens het najaarsoverleg zei Ton Heerts ‘we gaan actievoeren op 30 november en ik nodig jullie allemaal uit om te komen’. Dus hier ben ik.”

Van FNV’ers had Asscher juist veel positieve reacties op de Wet werk en zekerheid gekregen, zegt hij. „Toen ik hier binnenkwam, wilden er allemaal mensen met mij op de foto.”

En die woede dan? „Het waren de eerste vijf rijen voor het podium en vooral mensen die boos dóén. Hier wordt politiek bedreven”, zegt Asscher. Meer wil hij daar niet over zeggen. „Ik loop niet weg als het moeilijk wordt”, wil hij nog wel kwijt.

De Groningse schoonmaker Johan Waringa (44) was een van die mensen die vooraan stonden. Ja, hij en zijn collega’s – ook SP-stemmers – hebben meegedaan aan het weghonen van Asscher. Heel netjes vindt hij dat achteraf niet van zichzelf, zegt hij. „Het was niet tegen hem persoonlijk, maar tegen het beleid. De PvdA heeft een probleem. Die partij is van de arbeider, maar waar blijkt dat uit?”

De FNV-actiedag lijkt ook de aftrap voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Rond lunchtijd wandelt SP-leider Emile Roemer strak in pak de menigte in. Hij wordt onthaald als een held, poseert glunderend, schudt handen. „Nee, de SP heeft niets te maken met de organisatie”, schreeuwt Roemer tijdens een trommelconcert op kliko’s. „Maar die nieuwe Wet werk en zekerheid smijt mensen de armoede en bijstand in. Een schande dat de PvdA daar voor tekent.”

Hans Spigt, de Utrechtse PvdA-wethouder Werk en inkomen, krijgt een FNV-manifest voor de gemeenteraadsverkiezingen overhandigd. ‘Investeer in echte banen’, ‘waarborg kwaliteit in de zorg’ en ‘stop de aanval op minima’ zijn de drie speerpunten.

„Als mensen in de schuldhulpverlening komen, weet u wat het eerste is wat ze dan afpakken”, vraagt een FNV-vrijwilligster aan Spigt. „Het lidmaatschap van een vakbond. Dan kunnen die mensen geen aanspraak maken op een sociaal adviseur of juridische hulp.” Spigt legt uit dat schuldhulp draait om bezuinigen. „Ook op een partijlidmaatschap”, vraagt de vrijwilligster. Ja, ook dat.

FNV-voorzitter Heerts verdedigt vanaf het podium nog eens zijn looneis van 3 procent. Het is „lariekoek” dat hogere lonen banen zouden vernietigen, zegt hij. Het zijn juist de miljardenbezuinigingen van het kabinet, zegt hij. „Stop daarmee!”

De teller staat op ruim negenduizend demonstranten, roept Heerts. Het is tijd voor de ‘Mars door Utrecht’. Om het historische centrum heen, niet er doorheen; daar kreeg de FNV op de laatste zaterdag voor Sinterklaas geen vergunning voor. Behalve een rode sjaal draagt Heerts ook rode veterschoenen. „Gewoon toeval”, zegt hij. „Ik heb drie paar en de andere heb ik deze week al aangehad.”

Het is een lange stoet, met veel fluitjes en veel grijzende haren. ‘Harmke’ (29) uit Amsterdam noemt het protest „de braafheid zelve”. Ooit werkte ze als backoffice medewerker in de bankensector, nu deelt ze flyers uit van de Vrije Bond, een anarchistische zelforganisatie. Het land plat leggen is het enige dat helpt, zegt ze. „Het kapitalisme heeft zijn langste tijd gehad.”