De opstand blijft uit

Zondag zou de geschiedenis ingaan als de dag van de vreedzame volksrevolutie Maar de opstand bleef uit Wel kwamen drie mensen om bij rellen tussen studenten en aanhangers van de regering

Studenten in Bangkok raakten gisteren slaags met sympathisanten van de regering. Foto Reuters

Correspondent Zuidoost-Azië

De mannen met gele doeken voor hun mond gooien stenen. Jongens met donkere zonnebrillen werpen flessen. Een groepje in bivakmutsen stormt naar voren. Ze vechten, ze knokken, ze rennen, ze schreeuwen. Alles om in de buurt van Government House te komen en het zenuwcentrum van de Thaise regering te bezetten. Maar voor ieder projectiel dat door de lucht scheert, vuurt de oproerpolitie traangasgranaten de menigte in.

Zondag zou volgens de Thaise oppositie de geschiedenis ingaan als de dag van de volksrevolutie. Vreedzaam, bewapend met niets dan een fluitje en een vlag, zouden tienduizenden Thai overheidsgebouwen, televisiezenders, dierentuinen en politiekantoren bezetten. Het overheidsapparaat zou door de wil van het volk platgelegd worden. Premier Yingluck Shinawatra, in 2011 in vrije verkiezingen verkozen, zou geen andere keuze hebben dan aftreden.

Van de plannen kwam niets terecht. Aan het einde van de dag, toen aan de rand van de regeringswijk betraande ogen werden uitgespoeld en slijm van kinnen werd geveegd, waren de demonstranten nauwelijks opgeschoten. Waar vorige week zondag honderdduizend sympathisanten in de straten van Bangkok vreedzaam demonstreerden, zorgden er gisteren hooguit dertigduizend voor rellen. De fluitjesopstand bleef uit.

Bangkok was bang voor wat gisteren zou gebeuren. Zaterdagavond namelijk escaleerde de crisis waar Thailand ruim een week in verkeert. Studenten van een universiteit naast het Rajamangala-stadion in een buitenwijk van Bangkok raakten slaags met roodhemden, sympathisanten van de regering. Zij waren met vijftigduizend man sterk vanuit de provincie naar het stadion getrokken om hun premier te steunen. Ze kochten truien en wandklokken met haar foto. Ze dronken thee uit mokken versierd met haar stralende lach. Kortom, ze toonden hun liefde voor Yingluck. En ze waren in Bangkok om tegen de oppositie te demonstreren.

Wat er precies plaatsvond is nog schimmig, maar toen zondag de zon opkwam was er sprake van drie doden en zestig gewonden naar aanleiding van schietpartijen tussen de studenten en roodhemden. Gevreesd werd dat als de roodhemden zoals gepland door Bangkok zouden trekken en in contact zouden komen met de demonstranten van de oppositie, de chaos compleet zou zijn. De leiders van de sympathisanten van de regering besloten daarom gisterochtend hun volgelingen naar huis te sturen om nog meer geweld te voorkomen.

Vluchten, niet vechten

Premier Yingluck doet haar best zichzelf als vredelievende leider van Thailand neer te zetten. Gisteren koos ze ervoor te vluchten in plaats van te vechten toen demonstranten het complex binnendrongen waar ze verbleef. De oppositie verspreidde het onjuiste gerucht dat Yingluck van plan zou zijn een vliegtuig van Bangkok naar Zuid-Afrika te nemen. Volgens haar woordvoerder is ze in Thailand, maar kan ze om veiligheidsredenen niet bekend maken waar.

Nu de oppositie er niet in geslaagd is het Thaise openbare leven plat te leggen, staat Yingluck sterker dan voor dit weekend. Het feit dat het aantal demonstranten tegen haar regering afneemt en hun acties gewelddadiger en wanhopiger worden, is voor Yingluck een teken dat zij nog steeds de democratische legitimatie heeft verder te regeren.

Oppositieleider Suthep Thaugsuban sprak gisteren op de Thaise televisie, nadat demonstranten de tv-zenders hadden bezet om spreektijd af te dwingen. Suthep riep de Thai op om vandaag massaal te staken. Zo wil hij afdwingen dat niet alleen Yingluck aftreedt, maar dat er een comité van niet-gekozen wijzen komt dat een nieuwe premier benoemt. Volgens Suthep zijn er nog twee dagen nodig om dit doel te bereiken. Thai beginnen Suthep echter langzamerhand te zien als de man van de loze belofte.

Het momentum mag gisteren gekeerd zijn in het voordeel van Yingluck, de situatie blijft onvoorspelbaar. De regering kondigde gisteren geen avondklok aan, maar riep inwoners van Bangkok wel op vrijwillig tussen tien uur ’s avonds en vijf uur ’s ochtends binnen te blijven zodat de orde kon worden hersteld. Eén incident, één soldaat in paniek, één kogel en één slachtoffer kan de crisis doen kantelen en de eenentwintigste poging tot een staatsgreep uit de moderne Thaise moderne geschiedenis inluiden.

    • Melle Garschagen
    • Door