Spekman wint, maar zijn partij en Merkies verliezen

Pvda-voorzitter wint rechtszaak, partij loopt toch schade op

De rechter heeft gesproken, de zaak is gesloten, maar de schade is aanzienlijk – voor beide kampen.

Gisteren bepaalde de Amsterdamse rechtbank dat PvdA-voorzitter Hans Spekman uitlatingen over Europarlementariër Judith Merkies niet hoeft te rectificeren. Merkies vond dat Spekman haar integriteit in twijfel had getrokken door te suggereren dat zij onzuiver zou zijn omgegaan met een gedragscode voor dagvergoedingen in het Europees Parlement.

Eind vorige maand werd Merkies door haar partij uitgesloten van deelname aan de verkiezing voor Europees lijsttrekker. Spekman gaf daarvoor twee redenen. Eén: ze was medeverantwoordelijk voor een vete die de Brusselse PvdA-delegatie de afgelopen jaren heeft lamgelegd. En twee: ze was ondeugdelijk omgegaan met de gedragscode. Dat laatste had hij niet mogen doen, vond Merkies.

De rechter is het niet met haar eens. Politici, zo oordeelt zij, dienen een „dikkere huid” te hebben dan ‘gewone’ burgers. Merkies reageert teleurgesteld. „Ik geloof nog steeds in de idealen van de PvdA, maar niet in de manier waarop we met elkaar omgaan”, schrijft ze op haar website.

De druiven zijn inderdaad zuur voor Merkies. Het was al duidelijk dat ze haar carrière als Europarlementariër volgend jaar tegen haar zin moet beëindigen. Nu staat ze ook bekend als politicus waar ‘iets’ mee is. Niet alleen in Nederland, maar ook, zo betoogde ze twee weken geleden tegenover de rechter, in Brusselse kringen.

Spekman is blij dat „deze onverkwikkelijke zaak” nu gesloten is, zo laat hij weten via zijn woordvoerder. Hij zal in het vonnis een bevestiging zien dat zijn publieke strijd tegen sjoemelaars en grootverdieners in de partij de juiste is.

Maar ook voor hem is de oogst niet best. Wat blijft hangen, is dat zijn partij worstelt met de integriteit van bestuurders en volksvertegenwoordigers. En dat precies op het moment dat de PvdA een start probeert te maken met campagne voor de Europese verkiezingen: twee dagen geleden werd oud-Kamerlid Paul Tang op het schild gehesen als lijsttrekker.

Het was Merkies die tot aan de rechter besloot door te vechten, en daarmee de schijnwerpers nog eens vol op zichzelf zette. Maar het was Spekman die van een boekhoudkundig meningsverschil een echte politieke affaire maakte, zo blijkt uit gesprekken met betrokkenen.

Hij besloot Merkies aan te spreken op haar financiële handel en wandel, nadat hij had gehoord van een geschil tussen haar en de commissie die de PvdA-gedragscode bewaakt. Daarmee verraste hij niet alleen de commissie, hij ging ook voorbij aan het advies van Job Cohen, die voor de partij de Europese kandidatenlijst samenstelt. Cohen vond ook dat Merkies weg moest, maar vond de geldkwestie „niet overtuigend genoeg” als argument.

Komende zondag sluit de PvdA-kandidaatstelling voor het Europarlement. In theorie kan Merkies zich nog altijd aanmelden. Maar die kans lijkt na dit vonnis uitermate klein.