Libor-fraude gebeurde ook bij Rabobank in Nederland

De Libor-affaire, waarvoor Rabobank vorige maand voor een recordbedrag van 774 miljoen euro heeft geschikt, vond niet alleen plaats in Londen, maar ook op het hoofdkantoor van de bank in Utrecht, blijkt uit een reconstructie van de gebeurtenissen door NRC Handelsblad.

Een gebouw van de Rabobank in Roelofarendsveen. Het hoofdkantoor in Utrecht was direct betrokken bij het manipuleren van de Libor-rente, zo onthult NRC vandaag. Foto ANP / Lex van Lieshout

De Libor-affaire, waarvoor Rabobank vorige maand voor een recordbedrag van 774 miljoen euro heeft geschikt, vond niet alleen plaats in Londen. Het manipuleren van de Libor-rente voor eigen gewin werd vanaf 2009 twee jaar lang ongebreideld voortgezet op het hoofdkantoor van de bank in Utrecht, blijkt uit een reconstructie van de gebeurtenissen door NRC Handelsblad.

Vlak onder de ogen van de raad van bestuur kregen de fraudeurs, die begonnen met hun praktijken in Londen en Tokio, alle ruimte. Hun leidinggevenden, allen Nederlanders, grepen pas eind 2010 in. De managers werken nog steeds bij de bank.

De afgetreden topman Piet Moerland sprak op 29 oktober bij het bekend worden van de sancties tegen Rabobank van “ernstige misdragingen”, maar benadrukte dat die plaatshadden in het “buitenlands bedrijf” van de bank.

Rabobank distantieerde zich zo met enig succes van een cultuur die vooral Angelsaksisch zou zijn geweest. Bij het publiek ontstond hierna ten onrechte het beeld dat de Libor-fraude louter een ‘Londens’ probleem was.

Nederlandse manager was op de hoogte van risico’s

Eén van de betrokken Nederlandse managers was volgens toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) “op de hoogte” van interne communicatie over de manipulatiepogingen van de Libor-rente. Het is niet duidelijk of hij ook echt kennis heeft genomen van de inhoud van deze mail. Deze mail werd eind 2008 verstuurd. Hij werd vlak daarna in Utrecht verantwoordelijk voor het dagelijks afgeven van de Libor-rente door zogeheten submitters.

In 2009, zo stelt DNB in haar onderzoek, rijzen steeds meer twijfels over de betrouwbaarheid van de Libor-rente. DNB stelt vast dat deze manager destijds “bekend [was] met de discussies over de integriteit van het Libor-proces en [bekend] was of behoorde [...] te zijn met de risico’s die verbonden waren aan dat proces.”

De manager in kwestie is nog steeds lid van een internationaal gerenommeerde financiële organisatie. Die club zegt zich onder meer in te spannen voor het “behouden van de hoogste standaarden binnen de beroepsgroep [van financiële specialisten, red.], door een voorbeeld te geven van correctheid en ethisch gedrag”.

De submitters die hij aanstuurde kregen geen training hoe ze betrouwbare tarieven moesten berekenen, waardoor “omstandigheden werden gecreëerd voor handelaren om aanzienlijke invloed uit te oefenen op de submitters”, blijkt uit Amerikaans justitieel onderzoek. Een handelaar uit Tokio nam zelfs het gehele indienproces voor de Yen-Libortarieven over.