Moord op generaal Spoor is waarschijnlijker dan een hartaanval

Illustraties Cyprian Koscielniak

Fredrik Willems maakt 23 november melding van „de volkomen onverwachte dood” van Spoor. Dat was niet echt het geval, getuige een brief van oud-premier en Hoge Vertegenwoordiger in Batavia dr. Louis Beel na Spoors’ overlijden op 25 mei 1949: „Hij was niet sterk, had verhoogde bloeddruk, leefde op één nier, dikwerf last van ontzaggelijke hoofdpijn.” Wáár, al hoef je geen complotteur te zijn om vraagtekens bij de doodsoorzaak ‘hartinfarct’ te stellen. Moord, zoals o.a. de vroegere NRC-correspondent in Indonesië Peter Schumacher in Een bende op Java suggereert, lijkt waarschijnlijker. Kort voor zijn dood lunchte Spoor met zijn adjudant en een hoofdaalmoezenier in de befaamde ‘Jachtclub’ in Batavia. Kort daarna werden alle drie getroffen door een zware voedselvergiftiging, als enigen in het drukke restaurant. Adjudant en de aalmoezenier herstelden langzaam, maar Spoor stierf vijf dagen later in een militair hospitaal waar een verpleger zich verbaasde over de toegediende medicijnen. Er werd geen sectie verricht en Spoors medisch dossier is verdwenen. Spoor voerde, buiten ‘Den Haag’ en de VN om, een geheime oorlog tegen Soekarno om Indië te behouden. De vraag is of dat succesvol zou zijn geweest, maar Spoor had vele machtige medestanders: een plausibel motief om de charismatische Spoor te laten vermoorden. Diezelfde mei 1949 arriveerde in Indië een Sumatraan, van oorsprong apothekersassistent. Een Indische restauranthouder annex gifmenger, zowel voor ‘ons’ als voor de Sovjet- Unie werkend – zou hij die drukke middag in de keuken van de ‘Jachtclub’ zijn opgevallen?

Tomas Ross