Niet echt romantisch

Psychologie

Ellen de Bruin Een theorie: mannen willen meer seks dan vrouwen, omdat seks voor vrouwen kostbaar en verkoopbaar is. Is dat nog wel zo?

Deze week zag ik de mafste tijdschriftadvertentie in tijden. Op een foto zit een blonde blote vrouw wijdbeens op een soort aanrecht of keukenkastje. Tussen haar benen, op precies de goede hoogte zeg maar, staat een donkerharige, ook blote man die zijn neus in haar hals steekt (en niet alleen zijn neus in haar hals, kunnen we aannemen). Zij heeft één hand om zijn nek, de nagels van haar andere hand staan in zijn bil. Haar dik opgemaakte ogen zijn gesloten, haar mond hangt open in een soort extatische goudvissenstand. Haar rechterborst hangt duidelijk in het zicht.

Van de man is weinig zichtbaar. Zijn geslacht zit ergens tussen de benen van de vrouw en over zijn billen zijn strategisch foto’s van twee horloges geplaatst, een mannen- en een vrouwenexemplaar. ‘Chaumet’, staat erbij (een duur Frans horlogemerk), en de wervende tekst ‘a moment in time’.

Het merk Chaumet heeft trouwens niets met de advertentie te maken gehad, denk ik. Die is gemaakt door psychologen, voor onderzoek naar reacties op seks in advertenties. De psychologen zochten een seksueel expliciete foto die irrelevant was voor het geadverteerde product: seks in de keuken heeft weinig met horloges te maken. Vorige week stond hun nieuwste onderzoek in Psychological Science.

De advertentie was twintig seconden lang getoond aan mensen die tijdens het kijken een getal van tien cijfers moesten onthouden (dat belastte hun brein zodanig, is het idee, dat ze hun antwoorden daarna op hun spontane onderbuikgevoel baseerden). Voor de helft van de mensen kostten de horloges 1.250 dollar per stuk, voor de andere helft 10 dollar.

Mannen maakte die prijs niet uit. Ze vonden het best een leuke advertentie. Vrouwen ook trouwens – behalve als het horloge goedkoop was. Dan vonden ze de advertentie smakeloos en naar. En dat komt, zeggen de psychologen, doordat vrouwen er baat bij hebben dat seks wordt geassocieerd met ‘kostbaar’ en niet met ‘goedkoop’.

Dit past precies in een theorie die een van de psychologen in 2004 al publiceerde, over seksuele economie. Ik heb me nog maar eens door dat artikel (in Personality and Social Psychology Review) heen gehuild. Want wat een kille, armoedige wereld komt eruit naar voren.

Dit is het idee. Mannen willen meer seks dan vrouwen, omdat seks voor vrouwen ‘kostbaar’ is; die kunnen bijvoorbeeld zwanger worden en/of overlijden tijdens de bevalling. Vrouwen maken van seks dus graag een schaars goed, dat elke vrouw ‘verkoopt’ in haar eigen ‘winkeltje’. Voor geld of cadeautjes, maar ook voor trouw, tijd, respect of liefde. In deze visie staat verkrachting gelijk aan diefstal en zijn vrouwen vaker tegen porno, prostitutie en ‘sletterig gedrag’ dan mannen, puur omdat het de marktwaarde van seks verlaagt.

Wat me vooral tegenstaat aan de theorie is dat relaties, en vooral vrouwen, totaal tot seks gereduceerd worden. Mannen hebben allerlei ruilmiddelen – tijd, aandacht, liefde, commitment, geld. Vrouwen hebben alléén seks. Erg onromantisch. En ouderwets: dankzij pil en condooms hoeven vrouwen niet erg bang meer te zijn voor zwangerschap. Brengt dat de boel niet aan het schuiven, de theorie niet aan het wankelen?

Dat moet onderzoek uitwijzen, natuurlijk. Ik heb alvast een voorstel. Draai die man in die advertentie eens om, plaats hem kwetsbaar en onderdanig half onder de vrouw, met zijn zielige piemel vlak naast dat horloge van een tientje. En dan eens kijken hoe leuk mannen die advertentie vinden.