Niemand vat het menselijk tekort ritmischer samen dan Mark E. Smith

Het was verrassend dat de Britse band The Fall gisteravond geprogrammeerd stond als hoofdact van de opening van Le Guess Who? in Utrecht. Nog verrassender was het dat het optreden moeiteloos de show stal op dit festival voor talent uit de underground. The Fall is de band van de 56-jarige Mark E. Smith, die opkwam in de punktijd, 66 muzikanten versleet en zo’n 30 cd’s voortbracht. Zelfdestructie en bandruzies leken tien jaar geleden de overhand te krijgen in het bestaan van The Fall, maar gisteravond stond op het podium van Tivoli een enthousiast spelende band en een beschonken maar tot in zijn tenen bezielde Smith. De muziek was als vanouds repetitief, met Smiths woordstromen als motor van de nummers. Toonvastheid en melodie spelen geen rol in zijn voordracht, maar niemand kan de afkeer van het menselijk tekort zo ritmisch in syllabes vatten als de gehypnotiseerd over de hoofden van het springende publiek starende Smith.

Le Guess Who?, dat voor de zevende keer wordt gehouden, heeft ook dit jaar een opwindend en gevarieerd programma. Het festival bewees de afgelopen jaren een toonaangevende selectie te maken uit vele genres; van dance tot noise, van garagerock tot folk. Er zijn ook grotere namen, zoals Mark Lanegan, die gisteravond zijn repertoire van knoestige bluessongs deels inruilde voor covers, als Pretty Colors van Frank Sinatra en You Only Live Twice, bekend van Nancy Sinatra. Het was een moeizame combinatie; Lanegans bezwerende stem is minder geschikt voor de welvingen en harmonische sprongen van de Sinatra’s. Zelfs het aan Lou Reed opgedragen Satellite of Love bleef vlak.

Soepele zang kwam van twee vrouwen, Glasser en Neko Case. Glasser trad op met een vrouwelijke drummer, die ook de elektronica bediende. Samen maakten ze Björkige liedjes. Zangeres Neko Case had de weelde van vijf topmuzikanten die haar klaterende stem begeleidden, in bitterzoete hartekreten over leven en liefde.

Hester Carvalho