Huwelijk in gemeenschap van goederen

TROS en AVRO fuseren per 1 januari De huidige omroepbazen ruimen het veld Scheidend TROS-directeur Peter Kuipers reageert op zeven stellingen over de omroep, de fusies en de toekomst van tv

redacteur media

TROS en AVRO trouwen in gemeenschap van goederen. De AVRO krijgt het miljoenenpubliek van de TROS, plus het Songfestival en ‘Volendam’. De TROS krijgt van de AVRO de „elitaire” cultuur en de nieuwe studio aan het Vondelpark. De verenigingen fuseren, net als de raden van toezicht. Alles gaat samen behalve de directie. Beide bazen ruimen het veld. „Een nieuwe start vraagt om een nieuwe leider”, zegt TROS-directeur Peter Kuipers. Hij reageert op zeven stellingen over de TROS, de fusies van zes grote omroepen en de toekomst van (publieke) tv.

De AVRO was de enig mogelijke fusiepartner voor de TROS.

Kuipers: „We hadden kunnen fuseren met MAX, maar dat wilde Jan Slagter niet. De AVRO is een natuurlijke bondgenoot. Deze fusies zijn een eerste stap. We moeten een volgende zetten. MAX samen met AvroTros, VPRO bij VARA/BNN, EO met NCRV/ KRO. Je moet programma’s willen maken voor alle Nederlanders, niet alleen maar voor de leden van je omroep.

„We leven in de 21ste eeuw, maar de publieke omroep is nog teveel gebaseerd op de 20ste. De verenigingen moeten op een andere manier zorgen voor de verankering in de samenleving. Niet meer alleen via het lidmaatschap, maar ook via het forum van Radar – nu al 125.000 leden. Of het opiniepanel van EenVandaag.”

De naam AvroTros is veel te lang.

„We zijn nog niet 100 procent uit de naam. Beide omroepen hebben een enorme historie. We zijn samen de grootste, met 700.000 leden. Waarom zou je twee aansprekende merken weggooien? Maar: kijkers verbinden zich tegenwoordig meer met programma’s dan met omroepen. Consumenten met Radar, fans van klassiek met Opium. Na de zomer maken we een mogelijk nieuwe naam bekend.

„TROS en AVRO fuseren volledig; andere omroepen doen dat niet. Je moet voorkomen dat alleen de boekhouding en personeelszaken samengaan. VARA en BNN houden twee merken; dat zou niet mijn keuze zijn. Ik geloof in één merk, één waarde. Als je twee merken in stand houdt, willen de verenigingen zich onderscheiden op de flanken, op de punten waarin ze het meest verschillen. Dat is niet goed. Je moet zoveel mogelijk vanuit één idee werken.”

De AVRO heeft cultuur. Maar de TROS ontbeert zulke heldere speerpunten.

„Wij hebben drie speerpunten: Nederlandse muziek, consument & veiligheid en amusement. Dat is helder. Zeker bij Nederlandse muziek denk je direct aan de TROS. De Zomer Voorbij, Ali B op Volle Toeren.”

Jan Smit is belangrijker voor de TROS dan Peter Kuipers.

„Jan Smit is véél belangrijker! Ik ben er ook trots op dat Frans Bauer bij ons hoort. Ik hoef geen standbeeld. Het draait bij de TROS om publiek en programma’s en niet om de bestuurders. Dat zeg ik wel eens aan stafmedewerkers. Vinden ze niet leuk.

„Wij zijn niet te afhankelijk van ‘Volendam’, van populaire muziekshows. Die vormen maar 5 tot 7 procent van onze programmering. Radar en Opgelicht worden bovendien veel beter bekeken.”

De TROS kreeg de meeste boetes van het Commissariaat. De omroep liet zich jaren misbruiken door bedrijven als supermarkt C1000 (Bibaboerderij).

„Onzin. Wij hebben ons nooit laten leiden door commerciële overwegingen. Voor kinder-tv geldt: het is niet te doen om dat zelf te maken. Het is zo’n kleine doelgroep. Bij producenten zitten er altijd meer businessmodellen achter. Wie dat ontkent, ontkent de werkelijkheid. „Zo commercieel was anders niet de opzet van Sesamstraat”, zeggen ze dan. Ik zeg je: zo was de opzet wel. De komende weken ligt alle Sesamstraat-merchandise weer breed uitgestald in de winkel. Mag dat wel? En Bibaboerderij niet? De boodschap van het programma was: ‘Appels zijn gezond’. Met Bibaboerderij-appels in de supermarkt.”

De TROS moet commercieel gaan.

„Twintig of dertig jaar geleden had dat gekund. Nu is het een volstrekt andere situatie. Als wij nu commercieel gaan, moeten wij afscheid nemen van driekwart van de programmamakers. EenVandaag, Radar, Opgelicht en Zapp Sport plus veel radioprogramma’s zou een commerciële omroep nooit maken op de huidige manier.

„Wij hadden kunnen besluiten niet te fuseren. Dat heeft men mij ook gevraagd. Maar ik vind dat wij een verantwoordelijkheid hebben als grootste omroep. Bovendien: als je niet fuseert zou je marginaliseren. Dat past niet bij de TROS.”

De vertrossing heeft de Nederlandse televisie verpest.

„Vertrossing, wij vinden het een geuzennaam. De term dateert al uit 1964, toen de TROS begon. De omroep vond dat kijkers ook recht hadden op amusement, een stuk ontspanning. We maken tv voor het brede publiek, niet voor de recensenten. Amusement is een van de genres waarop de publieke omroep gaat bezuinigen. Vooral op grote shows. Maar shiny floor entertainment is slechts één deel van amusement. André van Duin hoort net zo bij de publieke omroep als Paul de Leeuw. Wij maken al veertig jaar Bananasplit. Dat is ook typisch publieke omroep. Als 18 miljoen mensen betalen [voor de omroep], moet je tv maken voor 18 miljoen kijkers.”