EU tekent verdrag met Georgië en Moldavië - Oekraïne doet niet mee

Angela Merkel, in het midden, stapt het podium op voor een groepsfoto tijdens de Eastern Partnership Summit. Foto AP / Mindaugas Kulbis

De Europese Unie heeft vandaag in Vilnius associatieverdragen gesloten met Georgië en Moldavië. Tegelijkertijd stond de EU stil bij de mislukte onderhandelingen met Oekraïne. Dat er met dat land geen verdrag is gesloten, is volgens Europese leiders de schuld van Rusland en de druk die het land uitoefent op buurland Oekraïne.

Twitter avatar Leskevicius Vytas Leškevičius Warm welcome 2 our nearly associated partners #Georgia & #Moldova. A job well done, good example for other EaP countries

De Franse president François Hollande zei dat Rusland vooral druk had uitgeoefend door de gas-afhankelijkheid van Oekraïne uit te buiten, meldt persbureau AP.

Onderhandelingen EU-verdrag gestaakt

Aan de ene kant zou Moskou Kiev allerlei leningen en kortingen hebben aangeboden. Aan de andere kant werd juist een hoge gasrekening neergelegd in Kiev. Rusland zou de gaskraan naar Oekraïne kunnen dichtdraaien, en dat wilde president Viktor Janoekovitsj niet riskeren. Hij besloot vorige week opeens om de onderhandelingen over het Europese verdrag te staken.

Merkel had meer verwacht

De Duitse bondskanselier Merkel heeft in een video aan Janoekovitsj laten weten dat de EU “meer had verwacht” van Oekraïne. De president reageerde door te zeggen dat de economische situatie in zijn land “zeer ingewikkeld” is. Een laatste poging hem donderdag alsnog over de streep te trekken in Vilnius, mocht niet baten.

De top met Europese leiders vindt plaats in de hoofdstad van Litouwen, omdat het land tijdelijk voorzitter is van de EU. Het voorzitterschap houdt de wereld via Twitter op de hoogte van het laatste nieuws, en legde ook de aankomst van Janoekovitsj vast.

In dit filmpje zegt Merkel (in het Duits) dat de deur voor Oekraïne nog steeds openstaat.

Buitenlandredacteur Hubert Smeets schrijft vanmiddag in NRC Handelsblad dat volgend jaar nieuwe gesprekken worden gevoerd:

De EU is bereid om in februari of maart volgend jaar verder te praten over een associatieverdrag, maar heeft geen financiële toezeggingen gedaan.

Veel van het getouwtrek draait om geld, schrijft Smeets.

Als Oekraïne zou afzien van een associatieverdrag met de EU, kon het rekenen op financiële steun en kredieten ter waarde van 22 miljard euro, verklaarde de Russische president Poetin deze week in Triëst.

Volgens Eurocommissaris Stefan Füle (Uitbreiding) zou de Oekraïense regering een bedrag van 160 miljard euro hebben genoemd, nodig om de handelsverliezen bij een keuze voor Europa te compenseren.

Duizenden de straat op in Kiev

Ondertussen gaan de pro-Europese protesten in Oekraïne gewoon door. Sinds vorige week zijn dagelijks duizenden mensen op de been om hun ongenoegen te tonen over het besluit van ‘hun’ president.

Het associatieverdrag moet onder meer de handel tussen de EU en de aangesloten landen vergemakkelijken.