Bij de Tour houden ze gewoon van mooie plaatjes

De Tour de France van 2015 start in Nederland Gisteren maakte de organisatie de routes van de eerste twee etappes bekend Utrecht was al een paar jaar zeker van een Tourstart, zegt een ambtenaar

Renners tijdens de Tour van 2010 tussen startplaats Rotterdam en Brussel. Foto ANP

Correspondent Utrecht

„Hier moeten we de ploegenfoto doen”, zei Aleid Wolfsen afgelopen zomer. De burgemeester van Utrecht liep met Tourdirecteur Christian Prudhomme onder de Domtoren. Prudhomme keek omhoog, en over het Domplein. „Non, de toren en alle renners passen niet in één camerashot”, zei de Tourbaas.

De gemeente Utrecht en Tourorganisatie ASO hebben gisteren in Parijs en Utrecht het parcours bekendgemaakt van de eerste twee etappes in de Tour de France van 2015.

In 2002 bedacht journalist Jeroen Wielaert het idee om de Tour de France naar Utrecht te halen. De gemeente wilde ook, en startte een lobby. De burgemeester en enkele ambtenaren gingen de afgelopen tien jaar naar Tourstarts door heel Europa, dronken borrels in Parijs en schoven aan bij diners met de Tourorganisatie.

Onderhandelen over de route

Over het parcours werd stevig onderhandeld met een klein groepje gemeenteambtenaren. Wolfsen noemt ambtenaren als programmamanager Jo de Viet, projectmanager Hermien van der Wal en parcoursverantwoordelijke Ron Looy „de grote stille krachten op de achtergrond”. Ze hebben eigenzinnig geopereerd. Wolfsen: „We hebben ons een breuk gelachen om de berichten dat de Tourorganisatie de stad overneemt. Wij hebben zelf het parcours bepaald. Ze hebben niets veranderd. Geen steen.”

Toch heeft de ASO een stevige vinger in de pap. De gemeente heeft een fors draaiboek gekregen. Wat daarin staat? Looy, parcoursverantwoordelijke: „De organisatie eist een strak parcours, goede wegen, geen gevaarlijke plekken.”

In het Tourdraaiboek staat ook dat rekening gehouden moet worden met meerjarenplannen van de gemeente, zoals werkzaamheden aan wegen en riolering, en met bouwplannen in de stad. Ook belangrijk: er moeten prachtige beelden gemaakt kunnen worden. Looy: „De Tour wil niet verrast worden. We hebben afspraken liggen met de nutsbedrijven. Niet dat ze een kabel gaan verleggen een dag voor de start.” Van der Wal: „Vanaf nu monitoren we de route.”

Utrecht wil geen bomen kappen

In de zomer van 2008 was Tourbaas Prudhomme ook in Utrecht. Vanuit een helikopter inspecteerde hij het parcours dat Utrecht had gebouwd om de Tourstart van 2010 binnen te halen, waarvoor de stad toen in de race was. Het zou een proloog door het historische centrum worden, start en finish bij voetbalstadion De Galgenwaard. De organisatie wilde de Maliebaan graag in de race opnemen – het oudste fietspad van Nederland ligt er – maar daar stak de ASO een stokje voor. De statige Maliebaan is geflankeerd door honderden jaren oude bomen. Ary Hordijk, tussen 2000 en 2009 hoofd sport van de gemeente Utrecht: „De organisatie vond het te donker. De helikopters konden er geen beelden maken. We moesten de bomen kappen, maar dat was voor ons geen optie.”

Op 20 november 2008 was burgemeester Wolfsen in Zweden toen zijn telefoon ging. Christian Prudhomme. Wolfsen dacht: hij belt om me te feliciteren. Prudhomme zei: „Ik heb slecht nieuws.” De burgemeester brak zijn Zweedse trip eerder af en keerde gedesillusioneerd terug naar Utrecht. Rotterdam kreeg de Tourstart 2010. Toch zat Prudhomme vier maanden later al op het Utrechtse stadhuis. Hermien van der Wal: „Toen beloofde hij ons de volgende Nederlandse Tour. We konden rekenen op 2014, 2015 of 2016.” Utrecht hoefde geen nieuw bidbook in te leveren.

Wel wat verkeershobbels weghalen

Het peloton rijdt in Utrecht geen proloog, maar een individuele tijdrit. Utrecht maakte het zichzelf niet moeilijk: de route gaat over vrij nieuwe wegen. Op de Maliesingel moeten wat verkeershobbels worden weggehaald, op het Ledig Erf wordt een drempel verplaatst en in Leidsche Rijn wordt een nieuw stuk weg aangelegd. De planning voor de renovatie van het stationsgebied – dat een bouwput is – verandert niet. Looy: „We kleden het waarschijnlijk wel aan met doeken en tribunes, zodat de plaatjes mooi blijven.”

Een echte koers door het oude stadscentrum is niet mogelijk. De straatjes zijn te smal en de klinkers kunnen glad worden. Dat wil de Tourdirectie niet. Hulpdiensten zouden bovendien niet overal kunnen komen. Looy lost het op door tien kilometer geneutraliseerde koers in te passen. Het peloton peddelt daarin rustig door de stad, staat even stil voor een groepsfoto, en koerst onder de Domtoren door. Van der Wal: „Het is een cadeau aan de stad van de Tour.”

Utrecht verwacht 800.000 bezoekers. Langs het parcours zullen zij geen reclame zien van lokale sponsoren. Dat mag niet. In het draaiboek van de Tour staat: alleen eigen sponsoren langs de route. Buiten het parcours mogen bedrijven wel adverteren met de Tour, maar niet met het officiële Tourlogo.

Plannen voor de inzet van agenten en vrijwilligers – het is nog onbekend hoeveel beveiliging Utrecht inzet – moeten van tevoren ter goedkeuring aan de Tourdirectie worden voorgelegd.

De gemeente heeft 5 miljoen euro uitgetrokken voor de Grand Départ; het bedrijfsleven draagt ook 5 miljoen bij. Een bedrag dat in 2012 nog in de knel kwam, toen Rabobank afhaakte als hoofdsponsor. Van de bank werd toen een bijdrage verwacht van één miljoen euro.

Het probleem met de ploegenfoto – niet onder de Dom dus – werd opgelost toen Wolfsen en Prudhomme met een drankje op de eerste etage van een café aan de Oudegracht stonden. Ze keken uit over het plein achter het stadhuis, met de Dom op de achtergrond. Wolfsen: „Prudhomme denkt in beelden, en dit beeld vond hij prachtig. De Tour is uiteindelijk toch theater.”