Zestien kunsthuizen gesloten na bezuinigingen op cultuur

Het schrappen of beperken van subsidies heeft forse gevolgen bij kunstinstellingen, zo blijkt uit een rondgang.

De bezuinigingen op cultuur hebben ertoe geleid dat zeker zestien van de ongeveer honderd presentatie-instellingen beeldende kunst in Nederland zijn gestopt. Dit blijkt uit een onderzoek van NRC Handelsblad.

Zestig procent van de instellingen die nog over zijn krijgt minder subsidie dan voor 2013, of geen subsidie meer. De helft heeft bezuinigd: door medewerkers te ontslaan (bijna 20 procent – 37,1 fte – van het vaste personeel bij de onderzochte instellingen is weg), de eigen ruimte op te geven, minder activiteiten te programmeren of projecten langer te laten doorlopen. Presentatie-instellingen zijn ruimtes voor hedendaagse kunst van zeer divers pluimage – variërend van De Appel in Amsterdam tot het kleinere Kunsthuis Syb in Beetsterzwaag. Ze vormen een aparte categorie in de kunstsector. Het zijn geen musea, want ze hebben geen eigen collectie. En het zijn ook geen galeries. Er vallen expositieruimten, kunsthallen en werkplaatsen onder, maar ook artist-in-residence-plekken, voormalige kunstuitlenen en collectieven van kunstenaars die samen projecten opzetten.

Aan een onderzoek van NRC Handelsblad werkten 59 presentatie-instellingen mee, die jaarlijks gezamenlijk ongeveer 630.000 bezoekers trekken, een bezoekersaantal dat het Stedelijk Museum in Amsterdam pas dit jaar voor het eerst haalde. Dat bezoekersaantal halen ze met relatief weinig subsidie. Samen krijgen de instellingen ongeveer 13 miljoen euro subsidie van Rijk, fondsen en gemeentes, minder dan het Stedelijk samen met het Van Abbe in Eindhoven (bij elkaar 16 miljoen euro).

Zestig procent van deze 59 kleine kunstinstellingen zegt minder subsidie te ontvangen dan voorheen. Of zelfs helemaal geen subsidie meer. Tot 2013 kregen elf instellingen samen jaarlijks 3,7 miljoen euro subsidie van het Rijk; nu zijn dat er zes, die samen 2,4 miljoen euro krijgen. Het Mondriaan Fonds kende in 2012 3,7 miljoen euro toe aan 19 instellingen. Dit jaar kende het fonds 1,4 miljoen euro toe aan negen instellingen. Ook bij gemeenten zijn de subsidies teruggeschroefd, maar hoeveel precies is niet bekend.