Verdeeldheid in EU over migratieplan Cameron

Asscher vindt Brits voorstel ‘interessant’

Voorstellen van de Britse premier David Cameron om het vrij verkeer van werknemers in de Europese Unie te beperken, hebben elders in Europa vooral afwijzende reacties opgeroepen. Nederland reageert wel positief op Camerons voorstellen.

Het debat legt de spanningen over arbeidsmigratie bloot tussen westelijke en oostelijke lidstaten van de EU, vlak voor een top van regeringsleiders in de Litouwse hoofdstad Vilnius die vanavond begint.

„Als het Verenigd Koninkrijk de interne markt wil verlaten, dan moet u dit zeggen”, zo hield Eurocommissaris Viviane Reding (Justitie) Cameron voor. Zo niet, „dan geldt vrij verkeer”. Reding noemde het vrij verkeer van werknemers ook „niet onderhandelbaar”. Die uitspraak werd geretweet door de Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radoslaw Sikorski.

Cameron stelde gisteren voor de arbeidsmigratie binnen Europa aan banden te leggen. De vrijheid om in andere EU-landen te werken moet alleen gelden voor burgers uit lidstaten die „een zeker inkomen” hebben bereikt, zo schreef Cameron gisteren in de Financial Times. Ook zouden lidstaten quota mogen hanteren voor het aantal werknemers uit de rest van de EU.

Voor zo’n hervorming is een herziening nodig van de EU-verdragen – iets waar Cameron hoe dan ook op aanstuurt omdat hij de invloed van de Europese Unie wil terugdringen.

De Nederlandse minister Asscher (Sociale Zaken, PvdA) beschouwt het voorstel van Cameron als een „potentieel interessante bijdrage aan de discussie over hoe op lange termijn het draagvlak voor het vrij verkeer kan worden versterkt”. Tegelijk stelt hij dat het vrij verkeer „een fundamenteel uitgangspunt van de Unie” is.

Asschers eigen partij, de PvdA, is kritischer. Volgens het Tweede Kamerlid Marit Maij is het probleem van het vrij verkeer dat werkgevers hiervan misbruik maken door werknemers tegen zeer lage lonen te laten werken. „De voorstellen van Cameron zijn geen antwoord op deze problemen.”

Op korte termijn kondigde Cameron een reeks maatregelen aan om de door hem verwachte „enorme” migratiestroom uit Roemenië en Bulgarije te voorkomen. Op 1 januari 2014 vervallen de huidige, in Europa afgesproken restricties voor Roemenen en Bulgaren die in West-Europa willen werken. Ze hoeven dan geen speciale werkvergunning meer aan te vragen.

Cameron wil de toegang van EU-burgers tot sociale voorzieningen aan strenge voorwaarden binden. Het EU-recht maakt dergelijke beperkingen al mogelijk, hoewel Brussel de specifieke maatregelen zou moeten toetsen.

In het nieuwe Duitse coalitieakkoord staat: „Wij zullen tegengaan dat EU-burgers onterecht aanspraak maken op sociale voorzieningen.” Maar de Duitse partijen stellen ook dat ze niet willen tornen aan het vrij verkeer.