Nederlands plantenonderzoek ingetrokken om ‘manipulaties’

Een Nederlands artikel in toptijdschrift Cell is vorige week teruggetrokken, toen bleek dat er fouten in stonden.

Het hoog aangeschreven tijdschrift Cell heeft vorige week een artikel teruggetrokken van Nederlandse plantenbiologen. In het artikel, dat vorig jaar april was gepubliceerd, blijken drie figuren niet te kloppen. Of er sprake is van opzet, is nog niet duidelijk. Het Landelijk Orgaan Wetenschappelijke Integriteit (LOWI) onderzoekt de kwestie.

Eerste auteur van het artikel is Pankaj Dhonukshe, die verbonden was aan de Universiteit Utrecht op het moment dat het artikel werd geschreven. Dhonukshe deed zijn onderzoek bij hoogleraar plantengenetica Ben Scheres, die eind vorig jaar met zijn groep is verhuisd naar de Universiteit Wageningen. Scheres spreekt op de blog Retraction Watch van „manipulaties”, maar wil daarover nu geen commentaar geven zolang het LOWI-onderzoek loopt.

Begin dit jaar verhuisde Dhonukshe naar het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) in Gent. Daar is hij in augustus ontslagen, zo laat een woordvoerder van het instituut weten, omdat zijn werk niet voldeed „aan de standaarden wat betreft wetenschappelijke kwaliteit, integriteit en leiderschap”.

Volgens de woordvoerder was het VIB in mei door de Universiteit Utrecht op de hoogte gesteld van het feit dat er fouten waren ontdekt in het Cell-artikel. De Universiteit Utrecht rondde het intern onderzoek naar de kwestie aan het eind van de zomer af. De uitkomst ervan blijft geheim tot het LOWI uitspraak doet. Dat gebeurt naar verwachting in januari.

Op het blog Retraction Watch, de website die het terugtrekken van wetenschappelijke artikelen volgt, licht Ben Scheres al wel een tipje van de sluier op. Hij meldt daar dat „een meerderheid van de auteurs, inclusief mijzelf” aan Cell melding heeft gemaakt van „manipulaties”. In de retraction notice die Cell in het nummer van vorige week publiceerde, staat echter dat het om „fouten” gaat die zijn ontstaan omdat de originele data niet goed zijn bewerkt.