Hyves moet blijven

Vandaag is de laatste dag om je Hyves-profiel op te vragen. Je krijgt dan een linkje om je foto’s, krabbels en respectjes te downloaden. Dit weekend gaat Hyves op zwart. Daarna is alles foetsie. Zonde.

Hyves was dan legendarisch rommelig vormgegeven, zat vol gepimpte profielen, vol rondstuiterende emoticons. En de laatste tijd was het er stil, de mensen die bleven, waren relatief vaak PVV’er. Maar op het hoogtepunt was het voor bijna acht miljoen Nederlanders zowel dagboek als krant. Dat archief moet je bewaren. Hyves moet blijven. Niet als netwerksite, maar als openluchtmuseum.

Gek genoeg geeft een Russische internetkunstenares het goede voorbeeld. Olia Lialina (42) probeert te redden wat er te redden valt. Maandag publiceerde ze een site met foto’s van bankbiljetten, van Hyves geplukt. Bizarre foto’s. Reiskoffers of salontafels vol 500-eurobiljetten. Soms met juwelen, mobieltjes, pistolen of zakjes wiet. Het gekst is de foto van een man die met een strijkbout 500-eurobiljetten gladstrijkt. Drugsgeld of buit, zo te zien. Zomaar vindbaar op Hyves.

Hyves: The Money heet haar kunstprojectje. Het is nog geen miljardste van wat er aan beelden te vinden is. Stel je voor dat Nederland al in 1901 of 1943 of 1969 Hyves had gehad...

Ook vanwege de taalgeschiedenis moet Hyves open blijven. Niet alleen om uitdrukkingen als iemand ‘krabbelen’, ‘spotten’, ‘toevoegen’ of ‘respecteren’. Maar ook vanwege spreektaal (‘deze doekoe moet eraf gehaald worden is van me pa ff siri’).

De eerste tien jaar van de eenentwintigste eeuw waren een unieke periode. De burgers kregen babbels – en politici dachten dat ze ook maar met burgers moesten babbelen. Hyves is daarvan een geweldige bron. Maar het profiel van Wouter Bos is al gesloten, dat van Balkenende lijkt zelfs al verdwenen (de Weg-met-Balkenende-Hyve bestaat nog).

Job Cohen zit trouwens nog wel op Hyves, 66 hyvers respecteren hem. Zijn laatste bericht, van 2011: „Check mijn videoboodschap en zegt het voort!”

Ik zwijg nu over de smileys, die unieke, bewegende pixelkunstwerkjes, met als beroemdste de dansende banaan. Je hebt ook een smiley die borstvoeding geeft, en zelfs eentje van twee mensen die seks hebben. Op Facebook kan dat niet. Hyves had een unieke, Nederlandse ethiek (en viel onder Nederlandse wetgeving).

Lialina, de Russische kunstenares, schreef eens dat het zogeheten web 2.0 mensen juist heeft vervreemd van techniek. Vroeger knutselden veel mensen hun eigen site, nu zit iedereen op Facebook. Eenheidsworst. Ze vond Hyves interessant, omdat je daar nog wel kon knutselen aan je eigen profiel. Profielpimpen. Dat maakte het rommelig, ja, maar ook menselijk.

Er is een Nederlandse opvolger in de maak: snoeten.nl. Ik sprak de initiatiefnemer, hij had nu 6.000 aanmeldingen. Maar hoe dan ook, eerst moet Hyves gered. Toen GeoCities op zwart ging, redden kunstenaars dit digitale erfgoed.

Er is al een poging gaande om ook Hyves te kopiëren en te bewaren. Je kunt zelf meedoen via tracker.archiveteam.org/hyves.

Maar kunnen bijvoorbeeld het Spaarnestad-archief of het Meertens Instituut dit digitale erfgoed niet bewaren? Bij brand redden veel mensen als eerste hun fotoalbums of dagboeken. Nu gaat het om de dagboeken en fotoalbums van miljoenen.

Arjen van Veelen (a.v.veelen@nrc.nl) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Margriet Oostveen (m.oostveen@nrc.nl).