Verliefd in een kerncentrale

Karole (Léa Seydoux)

Was het maar zo onschuldig. Dat radioactieve straling net zoiets is als verliefd worden. Het is in ieder geval hoe de sloom-mooie Karole bij nieuweling Gary de angst voor het gevaarlijke werk in de kernreactors probeert weg te nemen. Ze staat op en kust hem. Zie je wel? Niets om bang voor te zijn. Maar voor de stille Gary is die kus misschien nog wel gevaarlijker dan alle radioactieve straling waar hij als dagloner in de Franse atoomindustrie mee te maken krijgt. Even dodelijk. Karole is het liefje van de baas. En natuurlijk valt Gary als een blok voor haar.

De symboliek is nooit ver weg in Rebecca Zlotowski’s kalm en realistisch gefilmde tweede lange speelfilm Grand Central. Ze is geïnteresseerd in de manier waarop mensen van hun werk en hun emoties vervreemd zijn. Dat is een artistieke drijfveer die ze deelt met haar mentor Lodge Kerrigan onder wiens hoede ze haar eindexamenfilm Belle épine (2010) schreef. Ook Gary en Karole voelen zich verloren in een ontmenselijkte wereld. Ze trekken als een rondreizend circus van tijdelijke arbeidskrachten van de ene naar de andere kerncentrale. Er mag in die kleine microkosmos nog zoveel ogenschijnlijke romantiek en solidariteit heersen, niemand heeft enige illusie. In de burgersamenleving daarbuiten zijn ze rechteloos. Geen verzekeringen, geen vangnet. En dit zijn wel de mensen die het gevaarlijkste werk in de maatschappij doen. Denk aan de ramp in de Japanse kerncentrale Fukushima. Zlotowski toont een wereld waarin we onze zwaarste verantwoordelijkheden hebben uitbesteed.

De hoofdrollen in Grand Central, die afgelopen voorjaar tijdens het filmfestival van Cannes in première ging, worden gespeeld door Tahar Rahim en Léa Seydoux, waardoor deze film automatisch al een beetje in de schaduw kwam te staan van hun veel spectaculairder en controversiëler optredens in meer spraakmakende films als Le passé en La vie d’Adèle. Maar dat is onterecht. Grand Central is misschien een beetje te ernstig van toon, maar het leven in de schaduw van die zandlopervormige torens is ook ernstig.

De wereld van Grand Central is nog weinig te zien geweest. En dan gaat het niet alleen over de kerncentrales, spookachtig en spannend. Maar het gaat Zlotowski ook om een aanklacht tegen de hedendaagse flexeconomie. Die stevent in deze film op een meltdown af. Die radioactieve romance tussen Gary en Karole is alleen maar bedoeld om de sirenes te doen afgaan.

Dana Linssen