Column

Simone Piemel

De piemel op de brug trekt weinig bekijks. Opeens was-ie daar, de fallus van witte verf op de brug om de hoek van mijn huis.

Een hele middag zit ik op een bankje vlakbij en de brug opent zeker zes keer. Omdat het koud is, warm ik me met vrolijke gedachten. De meneer in de gewatteerde blauwe jas die op zijn brommertje telkens komt aantuffen om de brug te openen, verandert langzaam maar zeker in een fluffer – de persoon op de set van een pornofilm die verantwoordelijk is voor de stijve van de acteur. Immers, de piemel stijgt pas wanneer hij op een knop drukt. Dan springt het licht op rood en zakken de rinkelende slagbomen, waarna brug en piemel omhoog komen.

Niemand giechelt of wijst. Niemand trekt zijn telefoon voor een foto. Fietsers en voetgangers staan geduldig voor de slagboom. Ze staren voor zich uit, een enkeling kijkt over het water, naar het vrachtschip dat voorbij glijdt. Een open brug is een van de weinige plekken in de stad waar wachten niet verdacht is.

Op het IDFA zag ik een documentaire over de Chinese kunstenaar Ai Weiwei. Wegens zijn openlijke strijd voor democratie en mensenrechten werd hij bijna drie maanden zonder officiële aanklacht gevangen gehouden. Daarvoor, toen hij nog beschikking had over zijn paspoort en Beijing kon verlaten, fotografeerde hij zijn middelvinger, met op de achtergrond bijvoorbeeld het Witte Huis of de Eiffeltoren. Het lijkt op kinderlijke rebellie, maar in de context van de Chinese censuur is het een groots gebaar.

Dan de piemel. Hier op deze Amsterdamse brug is het niet meer dan fantasieloze graffiti. In Rusland daarentegen werd eenzelfde soort schildering drie jaar geleden als een flinke middelvinger naar de autoriteiten gezien. De kunstgroep Voina (oorlog) kladde een fallus op de historische brug tegenover het hoofdkantoor van de federale veiligheidsdienst in St. Petersburg. Ze hadden het strak gepland: binnen 23 seconden wist de actiegroep een piemel van 64 meter hoog en 27 meter breed te verven. Size does matter, wanneer je een statement wilt maken. Wel blijkt uit de foto’s op internet dat de rechtertestikel er nogal rommelig bij ligt. Toen de leider van de Voina-groep de laatste strepen zette, werd hij ruw gearresteerd en vloog zijn emmer verf in het rond.

Ik ben hier in de kou gaan zitten, in de stiekeme hoop dat deze tekening een geheime boodschap draagt. Valse romantiek, want niemand voelt zich aangesproken. Hoe de graffiti ook bedoeld mag zijn, engagement gaat pas leven wanneer de wereld reageert.

Zodra de piemel voor de zesde maal gaat liggen, sta ik op. Wat een luxe te leven in een land waar een fallus op een brug niets betekent.