Merkel bereikt akkoord over Duitse coalitie - Duitsland maakt ‘stapje naar links’

De partijleider van SPD Sigmar Gabriel (L) en een deel van zijn delegatie na coalitiegesprekken met CDU en CSU. Foto Reuters / Fabrizio Bensch

Duitsland krijgt een brede coalitie van CDU, CSU en SPD. Daar hebben de partijen vannacht na vijf weken onderhandelen overeenstemming over bereikt, melden Duitse media. De SPD-leden moeten nog met de plannen instemmen.

Bondskanselier Angela Merkel wist, ruim twee maanden na haar overwinning bij de verkiezingen, om vijf uur vanochtend met Duitslands grootste partijen tot een akkoord te komen. In het kabinet zullen de sociaaldemocraten van de SPD zes ministers leveren, de christendemocraten van Merkels CDU vijf en de conservatievere CSU drie. Wie welke positie zal innemen, is nog niet bepaald. Daarvoor wordt eerst de instemming van de sociaaldemocraten afgewacht.

In het akkoord is onder andere beslecht dat:

  • vanaf 2015 in heel Duitsland, op aandringen van de SPD, een minimumloon van 8,50 euro geldt
  • mensen die zijn geboren en opgegroeid in Duitsland en ook een paspoort van een ander niet-Europees land hebben niet langer verplicht zijn één nationaliteit te kiezen, iets wat in de praktijk voornamelijk op kinderen van Turkse immigranten van toepassing is
  • in 2030 55 tot 60 procent van de energie duurzaam moet worden opgewekt. De CDU had eerder 50 tot 55 procent als doel gesteld en de SPD driekwart
  • het pensioenpakket wordt aangepast
  • 23 miljard euro vrijkomt voor extra investeringen
  • geen belastingverhogingen worden doorgevoerd
  • vanaf 2015 geen nieuwe schulden worden aangegaan

‘Stapje naar links voor Duitsland’

Volgens onze correspondent in Duitsland Frank Vermeulen doet Merkel met het akkoord een stapje naar links:

“Er wordt hier gezegd dat het geen akkoord van compromissen is, maar dat iedereen heeft gekregen wat hij wilde. De CSU de tol op snelwegen voor buitenlanders, CDU dat er geen belastingverhoging komt en er geen nieuwe schulden worden aangegaan, SPD de dubbele nationaliteit en het minimumloon.”

Volgens Vermeulen zal er op Europees niveau weinig veranderen met het akkoord. Het strikte beleid op het gebied van financiën blijft gehandhaafd en Duitsland blijft tegen de vergemeenschappelijking van staatsschulden.

Akkoord hangt nog af van sociaaldemocraten

Het enthousiasme wordt volgens Vermeulen getemperd omdat het akkoord voor half december nog moet worden goedgekeurd door de ruim 470.000 SPD-leden bij een referendum. Het is nog niet zeker dat zij akkoord zullen gaan met de gemaakte afspraken: een deel van de aanhang is sceptisch over een coalitie met Merkel. In 2009 leed de partij een groot verlies bij verkiezingen nadat met Merkel was samengewerkt tijdens haar eerste termijn. Als de partijleden wel instemmen, zal Angela Merkel half december haar derde termijn als bondskanselier in kunnen gaan. Vermeulen:

“Het is moeilijk te zeggen of de SDP-leden akkoord zullen gaan. Het kan wel eens kielekiele gaan worden. Sommige tegenstanders proberen de achterban te mobiliseren om nee te stemmen, maar de leiding zal nu ook campagne voeren door het hele land om de leden zo ver te krijgen ja te stemmen. Niemand weet nog zeker wat er gaat gebeuren. Als de leden niet akkoord gaan, moet de hele leiding van de partij opstappen.”

Merkel won bij de verkiezingen op 22 september ruim, maar behaalde geen absolute meerderheid. Ook haar oude centrumrechtse regeringscoalitie behaalde geen meerderheid, waardoor ze op zoek moest naar een nieuwe coalitiepartner. Onderhandelingen met de Groenen mislukten eerder, waarna CDU, CSU en SPD eruit moesten komen om nieuwe verkiezingen te voorkomen.

Vanochtend ondertekenen alle partijen het akkoord en aan het eind van de ochtend geven ze een persconferentie om het resultaat van de onderhandelingen te presenteren.