Insectentheater blijft achter bij lenige, jazzy ‘Ring’

Hoe moet je de Ring van Hotel Modern met het Nederlands Blazers Ensemble nu beschouwen? Is het een theatraal opgeleukt concert, of een theaterproductie met muzikale begeleiding? De verwachting van de toeschouwer maakt namelijk nogal verschil in de waardering. Liefhebbers van het NBE, die gewend zijn ‘kale’ concerten te bezoeken, krijgen er bij deze Ring opeens een compleet theatraal universum bij. Maar bewonderaars van de ingenieuze, meeslepende miniwerelden die Hotel Modern op toneel creëert, komen helaas wat bedrogen uit.

In hun Ring smeedt NBE hoogtepunten uit Wagners Der Ring des Nibelungen aaneen tot een 90 minuten durend concert. De nadruk op de blazers verleent de Wagneriaanse intensiteit een ander, meer jazzy gevoel; licht, lenig en verleidelijk. Dit is een fijne, meeslepende, behapbare Ring, die hier met voelbaar plezier tot stand wordt gebracht.

Rondom het orkest staan zes terraria opgesteld. De kunstenaars/theatermakers van Hotel Modern schiepen daarin een duizelingwekkend insectenrijk, bevolkt door mieren, torren, kevers, vlinders, rupsen, libellen en een enkele grote, harige spin. Via vingercamera’s filmen de makers de avonturen die ze hun insecten op stokjes laten beleven; op een scherm boven het orkest wordt deze realtime natuurfilm groot vertoond. Het malle concept heeft de makers tot veel grappigs geïnspireerd. Op de eerste Wagner-klanken duikt het camera’tje onder water (in de Rijn), om tussen de eencelligen en kwalletjes op de rivierbodem een hoopje sieraden te signaleren – met bovenop een gouden trouwring. De ring wordt opgedoken door een vliegend hert (Alberich?) en wisselt vervolgens herhaaldelijk met geweld van eigenaar, steeds weer grote rampspoed afroepend over het ongelukkige insect dat hem bezit.

Hoewel Wotan, Siegfried en de Walküren zouden kunnen worden vermoed achter de tarantula, een edele bidsprinkhaan en een paar libellen, lijken de makers de Ring-verhaallijn niet al te precies te volgen. Helaas komt er ook geen ander verhaal voor in de plaats. Het blijft bij de – geestige – gimmick van wriemelende mieren en nerveuze kevertjes. We zien zo nu en dan indrukwekkend redeloos natuurgeweld, maar de dramatische opbouw is nihil.

Erger is het echter dat de spelers hun taferelen creëren met de rug naar het publiek, en bovendien, omdat deze voorstelling in grote zalen staat, op flinke afstand. Bij andere voorstellingen van Hotel Modern als De Grote Oorlog en Kamp schuilt de grote kracht in de combinatie van ter plekke gecreëerde en op scherm vertoonde verhalen; in de spanning die ontstaat tussen wat je live op toneel ziet gebeuren, en de vaak verrassende filmische weergave ervan.

Die spanning ontbreekt in deze Ring geheel. Een groot deel van het publiek ziet alleen het resultaat op het scherm, en dat is theatraal gezien te weinig. Een gemiste kans is bovendien de minimale interactie tussen insecten en orkest. Met uitzondering van één uitstapje van een dappere mier, die een wandelingetje waagt langs hobo, trombone en fluit.