‘Iedere hooligan kost 500.000 euro’

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

Illustratie Jet Peters

De aanleiding

Reken maar eens uit wat een voetbalhooligan kost. Het KRO-programma De Rekenkamer probeerde het vorige week. Het telde alle kosten die relschoppers veroorzaken bij elkaar op: vernielingen, inzet van ME’ers, veiligheidsmaatregelen. En wat blijkt: één hooligan kost de samenleving een half miljoen euro. De uitzending leidde tot Kamervragen. Maar klopt het bedrag wel?

Waar is het op gebaseerd?

De Rekenkamer onderscheidt drie kostenposten waarvoor hooligans verantwoordelijk zijn.

Vernielingen: een hooligan sloopt heel wat af in zijn carrière. Gemiddeld vernielt hij voor 100.000 euro aan spullen. De Rekenkamer baseert dit bedrag op het boek dat Yoeri Kievits heeft geschreven over zijn leven als Feyenoord-hooligan. De kosten van de vernielingen die in dat boek worden beschreven (gesloopte treinstellen, bushokjes, winkelruiten) heeft de Rekenkamer bij elkaar opgeteld en als gemiddelde genomen voor álle Nederlandse hooligans.

Politiekosten: 27,5 miljoen euro is de politie jaarlijks kwijt aan het beveiligen van voetbalwedstrijden. Dit bedrag is een schatting van de politievakbond. De Rekenkamer gaat ervan uit dat hooligans verantwoordelijk zijn voor de helft van de politiekosten en dat iedere hooligan vijftien jaar blijft rellen. Het totale bedrag wordt gedeeld door de 760 hooligans die volgens De Rekenkamer in ons land wonen. Uitkomst: 271.381 euro aan politie-inzet per hooligan.

Veiligheidsmaatregelen: voetbalclubs geven jaarlijks 13 miljoen euro uit aan veiligheidsmaatregelen. Zonder hooligans zou ook dit bedrag de helft minder zijn, stelt De Rekenkamer. Het programma komt zo uit op 128.289 euro per hooligancarrière.

Alles bij elkaar opgeteld, is dat een half miljoen euro.

En, klopt het?

Vernielingen:De Rekenkamer neemt de schade die Feyenoorder Kievits in zijn hooligancarrière aanrichtte (zo’n 100.000 euro) als gemiddelde voor alle hooligans. Dat is te kort door de bocht, zegt bijzonder hoogleraar sportsociologie Ramón Spaaij van de Universiteit van Amsterdam. „De derde generatie Feyenoord-hooligans, waartoe Kievits behoort, heeft een hardere geweldsreputatie dan andere supporterskernen. Deze groep is onder andere verantwoordelijk voor de massale rellen in Nancy in 2006.” De 100.000 euro is volgens Spaaij zeker te hoog ingeschat.

Politiekosten: die zijn evenmin juist berekend. De Rekenkamer deelt de helft van de politiekosten door 760 hooligans om uit te komen op een totaalbedrag per hooligan. Maar zo kun je niet rekenen. Voetbalrellen worden veroorzaakt door veel méér mensen dan de 760 hardekernsupporters die potentieel gewelddadig zijn. Driekwart van de mensen die wordt gearresteerd bij voetbalrellen is nooit eerder opgepakt, zo blijkt uit politiecijfers. Dit percentage is al jaren gelijk. Volgens hoogleraar Spaaij wordt veel voetbalvandalisme gepleegd door ‘gelegenheidshooligans’ – bijvoorbeeld hangjongeren die na een wedstrijd komen rotzooitrappen. Zou je de politiekosten verdelen over het totale aantal voetbalrelschoppers, dan kom je op een veel lager bedrag uit.

Veiligheidsmaatregelen: inderdaad kosten die de clubs 13 miljoen euro per jaar. De Rekenkamer houdt 760 hooligans verantwoordelijk voor de helft van dit bedrag. Maar dat klopt niet, zegt zowel voetbalbond KNVB als voetbalclub Vitesse, die beide meewerkten aan de uitzending. „De Rekenkamer heeft heel selectief geknipt en geplakt in het interview”, zegt veiligheidscoördinator Leo van der Vliet van Vitesse die aan het woord kwam in het programma. „Onze veiligheidsmaatregelen hebben lang niet allemaal te maken met de aanpak van hooligans. Het grootste deel van de kosten bestaat uit stewards die kaartjes controleren, camerasystemen, verkeersregelaars, medische diensten. Al die kosten maak je ook zónder hooligans in je stadion.” De KNVB bevestigt dat het niet juist is om 760 hooligans verantwoordelijk te houden voor de helft van alle veiligheidskosten van clubs. Het is volgens de woordvoerder niet te zeggen voor welk stukje veiligheidsbeleid de hooligans wél verantwoordelijk zijn, maar hun aandeel is in elk geval een stuk minder groot.

Conclusie

De Rekenkamer heeft een paar rekenfouten gemaakt. Hoeveel een hooligan precies kost, is niet na te gaan. Maar het is in ieder geval een stuk minder dan de half miljoen waar De Rekenkamer op uitkomt. Die rekensom beoordelen we als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je graag gecheckt zou willen zien? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt