Het blijft alleen rommelen rond de meiden in de derde

Scholieren van het Amsterdamse Huygens College zorgden begin dit jaar voor overlast Er volgden gesprekken met leerlingen en de politie ging toezicht houden Nu staat de school weer op eigen benen

Leerlingen van het Huygens College ruimen zwerfvuil op. Buurtbewoners hadden geklaagd over straatvuil in de wijk. Foto Hollandse Hoogte

Verslaggever

De wethouder is te laat en teammanager Frans Meijer vult met voorpret het telaatbriefje in bij de conciërge. Als Pieter Hilhorst (Onderwijs, PvdA) een leerling was geweest op het Amsterdamse Huygens College, had hij zich morgen om acht uur moeten melden. Op het Huygens nemen ze geen halve maatregelen meer.

De vmbo-school in Amsterdam-West heeft een heftig jaar achter de rug. Begin december bleek dat leerlingen betrokken waren bij de dood op het voetbalveld van grensrechter Richard Nieuwenhuizen in Almere. Medescholieren steunden hen met stoere tweets („Yassine is een soldaat”) en de school werd bedolven onder de media-aandacht. Eind december klaagden buurtbewoners over leerlingen die zich misdragen. Diezelfde maand besloot Hilhorst dat de school moest worden ondersteund door een ‘schoolveiligheidsteam’, inclusief politieagent.

Meisjesruzies

In mei stond in deze krant een dag uit de praktijk van politieagent Eveline. Dat was net in een week met de nodige incidenten en oplaaiende meisjesruzies. Een leerlinge werd betrapt met een busje traangas op zak. Meijer en Eveline voerden die dag een somber gesprekje over de resultaten van het schoolveiligheidsteam. „Het is sindsdien ook niet beter geworden”, zei de teammanager. „Nee”, zei de agent.

De school waar wethouder Hilhorst deze ochtend vijf minuten te laat binnenloopt, ziet er compleet anders uit dan die in mei. Weg zijn de lege dozen, de kapotte tafels en de papierrollen die onder de trap waren gestouwd. Weg zijn de auto’s die lomp op het schoolplein geparkeerd stonden. Nu staan er picknicktafels op het plein, prullenbakken en echte banken. Het lijkt wel of de gangen in november lichter zijn dan in mei. Kan kloppen, zegt Roy de Haan, de nieuwe directeur, er is verlichting aangebracht en in de lokaaldeuren zit nu glas zodat in de gangen licht van buiten doordringt.

Rust, regelmaat, orde en gezag. Dat is de mantra die de schoolleiding deze ochtend herhaalt. Het helpt ook dat er sinds de zomer zo’n honderd minder leerlingen zijn dan vorig jaar: 550. Door alle publiciteit waren er minder aanmeldingen en de school was kritisch bij het aannemen van leerlingen van andere middelbare scholen.

Het blijft wel rommelen rond de meiden in de derde, die vorig jaar permanent op oorlogspad waren. Maar eentje van hen is van school gegaan en de anderen zijn uit elkaar gehaald. „Het is relaxter”, zegt agent Eveline. Van de buurtbewoners komen geen klachten meer. Deze ochtend prikt een groep leerlingen afval van straat.

De school heeft specialisten ingehuurd die met de klassen „socratische gesprekken” voeren. Juist op de ochtend dat de wethouder komt krijgen de leerlingen hun certificaat. Ze zitten in een halve kring, Hilhorst geeft ze allemaal een hand, vraagt wie weet wat een wethouder is (één vinger omhoog: „De baas van Amsterdam”) en gaat zitten om te luisteren.

De jonge gespreksleider Fehd zegt tegen de groep dat het moeilijk is te „delen”. „Er wordt niet gepraat over problemen. Dat zit niet in de cultuur. Toch? Waarom niet?” Hassan, zacht: „Je hebt geen vertrouwen.” Jongens willen stoer zijn. „Je bent biggie man”, zegt Fehd. „Voel je die hardheid?” Geknik.

Vorige week donderdag was een heftige les, daar is iedereen het over eens. Wat was er zo bijzonder, wil de wethouder weten. Er zaten twee klassen bij elkaar en ze hadden elkaar beloofd dat ze vrijuit konden spreken, dat alles wat gezegd werd binnenskamers zou blijven. Na afloop gingen ze met rode oogjes weg, zegt Fatima. Ja, ook de jongens. „Ik heb nu ietsje meer vertrouwen in de andere meisjes”, zegt Dounia.

Fuck You-shirt

Hilhorst vraagt aan twee meisjes: „Waarom dragen jullie dat?” Hij wijst naar hun T-shirt waar ‘Fuck You’ op staat, met een omgekeerde C, en ‘yolo’ eronder – you only live once. Ze halen hun schouders op. „Mode.” „Het is apart.”

Hoe denken ze dat de mensen op straat hen zien, vraagt Hilhorst. Hoe denk je, vraagt Fehd, dat een mevrouw die om elf uur ’s avonds haar hond uitlaat, reageert als ze een jongen ziet aankomen met een capuchon over zijn hoofd? Ja, ze snappen dat die mevrouw dan misschien angstig is. Maar, zegt Volkan, „ik zeg eerlijk, een Nederlander die daar loopt, wordt anders bekeken dan een Marokkaan.” Fatima: „Een ouder iemand moet nooit zijn angst laten zien aan jongeren. Dan heb ik de macht over hem.”

Hilhorst schiet overeind. „Dit raakt mij”, zegt hij. „Mácht over hem – dat is toch een onveilige manier om naar de wereld te kijken?”

Dan reikt Hilhorst de certificaten uit. Precious komt naar voren. De fotograaf ook. „Neeee! Ik zie er niet uit”, roept ze. „Je bent prachtig”, zegt de wethouder. Als Amir in zijn witte trainingspak zijn certificaat in handen heeft, loopt hij terug naar de andere jongens. Hij laat het papiertje zien: ík heb dit gehaald.

Terwijl hij napraat met de schoolleiding, concludeert Hilhorst dat de school weer op eigen benen kan staan en dat de maatregel van het schoolveiligheidsteam kan worden opgeheven. Elf maanden, dat is een snelheidsrecord.