Duitse partijen ondertekenen akkoord - nadruk op belang Europa

Duitslands grootste partijen CDU, CSU en SPD hebben het akkoord voor hun brede coalitie vanochtend getekend. Dat hebben de leiders van die partijen zojuist bekendgemaakt tijdens een gezamenlijke persconferentie.

Onder van links naar rechts: leider van de SDP Sigmar Gabriel, bondskanselier en leider van CDU Angela Merkel en leider van CSU Horst Seehofer tekenen hun akkoord voor een brede coalitie. Foto AFP / Johannes Eisele

Duitslands grootste partijen CDU, CSU en SPD hebben het akkoord voor hun brede coalitie nu ook echt getekend. Dat hebben de leiders van die partijen zojuist bekendgemaakt tijdens een gezamenlijke persconferentie. Vanochtend om vijf uur werd al duidelijk dat ze overeenstemming hadden bereikt over een akkoord. De SPD-leden moeten wel nog met de plannen instemmen voordat het kabinet kan beginnen.

Een groot deel van de genomen besluiten was vanochtend al bekend. Bondskanselier Angela Merkel noemde de belangrijkste resultaten van de onderhandelingen tijdens de persconferentie. Ze gaf aan dat ze goede hoop heeft dat het akkoord ervoor zal zorgen dat het Duitsland tegen 2017 een stuk meer voor de wind zal gaan. Volgens de bondskanselier hebben de partijen zich in het akkoord gericht op drie thema’s:

  • een solide financieel beleid
  • het bestendigen van de welvaart
  • het bieden van sociale zekerheid

Meer investeringen, minder schulden

De belastingen worden niet verhoogd en er zullen geen nieuwe schulden worden aangegaan om het eerste doel te halen. Door onder andere te investeren in onderwijs en infrastructuur willen de partijen de werkgelegenheid en welvaart gaan verbeteren. Er zal 23 miljard euro extra worden geïnvesteerd. Als andere belangrijke punten noemde de bondskanselier de extra investeringen van 5 miljard euro in infrastructuur en 3 miljard euro voor onderwijs en onderzoek. Merkel:

“We willen meer welvaart voor de Duitse bevolking. Daarom willen we de middenstand stimuleren, jongeren aan het werk helpen en geen nieuwe schulden aangaan.”

Met name het laatste punt, de sociale zekerheid, zorgde voor de lastigste onderhandelingen, zei Merkel. CDU/CSU zijn uiteindelijk akkoord gegaan met de eis van de SPD van een minimumloon en wisten de sociaaldemocraten op die manier te verleiden tot regeringsdeelname. Het minimumloon, 8,50 euro per uur, moet in 2015 worden ingevoerd.

In het akkoord staat verder onder andere dat:

  • mensen die zijn geboren en opgegroeid in Duitsland en ook een paspoort van een ander niet-Europees land hebben niet langer verplicht zijn één nationaliteit te kiezen, iets wat in de praktijk voornamelijk op kinderen van Turkse immigranten van toepassing is
  • in 2030 55 tot 60 procent van de energie duurzaam moet worden opgewekt. De CDU had eerder 50 tot 55 procent als doel gesteld en de SPD driekwart
  • het pensioenpakket wordt aangepast

Nadruk op belang van Europa en de euro

Bondskanselier Angela Merkel legde tijdens de persconferentie ook de nadruk op de belangrijke rol van haar land in Europa. Volgens onze correspondent in Duitsland Frank Vermeulen blijft Europa met het akkoord een belangrijke rol innemen in Duitsland. Het strikte beleid op het gebied van financiën blijft gehandhaafd en Duitsland blijft tegen de vergemeenschappelijking van staatsschulden. Vermeulen schrijft daarover vandaag in NRC Handelsblad:

Duitsland presenteert zich vandaag aan de wereld als een groot en zelfbewust land, midden in Europa, stevig verankerd tussen Polen in het oosten en Frankrijk in het westen. Uit het bijna tweehonderd pagina’s tellende regeerakkoord [...] rijst Duitsland op als het machtigste en succesvolste Europese land dat de verantwoordelijkheid moet nemen bij het oplossen van de economische crisis in Europa.

Berlijn blijft streng - elk land in de EU moet opdraaien voor de eigen schulden. Duitsland wil best noodkredieten geven, maar de nieuwe coalitie blijft zich verzetten tegen een centraal Europees fonds dat landen uit de brand helpt:

Voor Berlijn is het vanaf nu no more mister nice guy. Dat was voor de zuidelijke Europese landen al langer duidelijk; zij ondergaan de Duitse strengheid op economisch terrein aan den lijve.

‘Een stapje naar links’, maar goedkeuring SPD moet nog

Bondskanselier Angela Merkel wist, ruim twee maanden na haar overwinning bij de verkiezingen, vannacht met de partijen tot een akkoord te komen. Volgens Vermeulen doet Merkel met het akkoord een stapje naar links. Ze won bij de verkiezingen op 22 september ruim, maar behaalde geen absolute meerderheid. Ook haar oude centrumrechtse regeringscoalitie behaalde geen meerderheid, waardoor ze op zoek moest naar een nieuwe coalitiepartner. Dat is de centrumlinkse SPD geworden.

De komst van de brede coalitie, große Koalition in het Duits (of afgekort, GroKo), is overigens nog niet definitief. Het akkoord moet voor half december nog moet worden goedgekeurd door de ruim 470.000 SPD-leden bij een referendum. Dat benadrukte SPD-voorman Sigmar Gabriel nogmaals op de persconferentie. Het is nog niet zeker dat de leden akkoord zullen gaan met de gemaakte afspraken: een deel van de aanhang is sceptisch over een coalitie met Merkel. In 2009 leed de partij een groot verlies bij verkiezingen nadat met Merkel was samengewerkt tijdens haar eerste termijn. Als de partijleden wel instemmen, zal Angela Merkel half december haar derde termijn als bondskanselier in kunnen gaan. Als de leden niet akkoord gaan, moet de SPD-partijleiding opstappen.