China zal niet vergeten dat VS partij kiezen

Chinezen reageren woedend op de ‘trainingsmissie’ van de VS. Is de luchtzone nu al een beschamende mislukking?

Geen probater middel om de internationale aandacht te trekken en Chinese nationalisten woedend te maken dan twee vliegende forten van het type B-52 over de omstreden Diaoyu/Senkaku-eilanden in de Oost-Chinese Zee te laten vliegen. „Amerikaanse bommenwerpers dringen het Chinese luchtruim binnen, ik adviseer de volgende keer meteen de B-52’s neer te schieten’’, adviseerde de in China beroemde neo-maoïstische blogger Sima Pingbang die eraan toevoegde dat China moet terugslaan door „anti-Amerikaanse landen als Iran en Syrië ruimhartiger dan nu het geval is te steunen”.

Hoewel Sima Pingbang vanochtend de opgewonden toon („dit is een klap in het gezicht van China”) zette op het Chineestalige internet, waren er in de eerste reacties ook gematigde geluiden. Bijvoorbeeld van de militaire expert Zhao Chu in Hongkong die zei dat het „Chinese avontuur met de instelling van een onafdwingbare lucht- en zeeidentificatiezone” meteen op een „beschamende mislukking” is uitgelopen. „China heeft niet de middelen om naleving van de identificatieregels af te dwingen. Waarom dan zo’n zone instellen en de verhoudingen tussen de drie belangrijkste economieën van de wereld verslechteren”, formuleerde Zhao Chu de kernvraag. Of en hoe China denkt de eis af te dwingen dat schepen en vliegtuigen zich in het gemarkeerde gebied melden en identificeren, blijft tot nu toe onduidelijk.

Hoewel China benadrukt dat de „Air Sea Identification Zone” (ASIZ) tegen geen enkel land is gericht, dat het geen no-flyzone is en dat het niet de bedoeling is de vrije doorgang van schepen en vliegtuigen te belemmeren, is de zone een concrete uitbreiding van de Chinese invloed in een zeegebied met eilanden die China beschouwt als soeverein grondgebied. Japan doet dat ook, sinds 1885, en bestuurt de eilanden ook.

„Nu deze zone is ingesteld, is er een onomkeerbaar feit gecreëerd. Gegeven China’s omvang en China’s groeiende macht is deze zone er voor eeuwig”, licht hoogleraar internationale betrekkingen Shi Yinhong toe in een e-mail. Shi is adviseur van de Chinese partijtop en zegt dat het plan voor de zee- en luchtzone al lang in de pijplijn zat en nu is uitgevoerd om „Japan een heel duidelijk signaal te geven dat China de claim op de Diaoyu-eilanden nooit zal opgeven”. Hij denkt dat de Chinese autoriteiten eventuele „schendingen” nauwkeurig zullen bijhouden zonder in te grijpen.

Hij denkt ook dat China niet zal vergeten dat de VS vannacht partij hebben gekozen voor Japan in de strijd om de eilandjes, met hun rijke visgronden en hun mineralen. Ook al mag de trainingsmissie van de bommenwerpers volgens de VS niet zo worden uitgelegd. „In die zin zijn vandaag de verhoudingen tussen de VS en China duidelijk verslechterd. Daar brengt het bezoek van vice-president Joe Biden volgende week aan Beijing geen verandering in”, analyseert de gezaghebbende Shi.