Zichtbaar, altijd en overal Wie is Frans Timmermans?

Zijn grootvader was mijnwerker, zijn vader nachtwaker op de Nederlandse ambassade in Parijs. Frans Timmermans kent zijn wortels goed. Het verklaart de geldingsdrang in zijn ‘droombaan’.

Door onze redacteur Mark Kranenburg

Met zijn vader, 18 januari 2013. Foto Hollandse Hoogte

Hij is de minister die het meeste vertrouwen geniet, de meeste kilometers maakt en de meeste talen spreekt. Deze week verdedigt hij zijn begroting.

PvdA’er Frans Timmermans, sinds 5 november vorig jaar minister van Buitenlandse Zaken in het tweede kabinet-Rutte, heeft naar eigen zeggen zijn „droombaan”. Als kind opgegroeid nabij de diplomatieke wereld, zijn eigen carrière begonnen in de diplomatieke wereld, geeft hij nu als minister leiding aan de Nederlandse diplomatieke wereld. En hij geniet er zichtbaar van.

Hij kán ervan genieten, want het krediet dat hij heeft is groot: in het kabinet bij premier Rutte, bij zowel coalitie als oppositie in de Tweede Kamer, bij zijn ambtenaren en in de Europese Unie onder collega-ministers van Buitenlandse Zaken. Hij is gewoon goed, zegt een ieder die er naar wordt gevraagd. Timmermans kent, als iemand die sinds 1987 meeloopt in de wereld van Buitenlandse Zaken, de materie uitstekend. Bovendien beweegt hij zich uitermate soepel in het voor een minister van Buitenlandse Zaken zo belangrijke ‘circuit’, mede omdat hij zeven talen spreekt.

Over zijn ambitie om minister van Buitenlandse Zaken te worden heeft de 52-jarige Timmermans nooit geheimzinnig gedaan. Hij wilde niet graag, hij wilde dolgraag. „Ik stond gisteren onder de douche en toen moest ik tegen mezelf zeggen: ‘Je bent echt minister van Buitenlandse Zaken”, zei hij een half jaar geleden in een interview met het Algemeen Dagblad.

In 1987 begon Frans Timmermans in het ‘diplomatenklasje’ van het departement, ging er werken op de afdeling Europese Zaken, kwam mede dankzij tijdens zijn dienstplicht opgedane kennis van het Russisch (cursus ondervraging krijgsgevangenen) als tweede secretaris op de ambassade in Moskou terecht. Daarna werd hij uitgeleend om medewerker van Europees Commissaris Hans van den Broek in Brussel te worden. Op dezelfde basis werd hij toegevoegd als particulier secretaris en adviseur aan Max van der Stoel, Hoge Commissaris van de OVSE.

Politiek gesproken zat de diplomaat Timmermans aanvankelijk bij D66. In 1985 was hij lid geworden van die partij. Maar in 1990 stapte hij – groot aanhanger van het verheffingsideaal – over naar de sociaal-democratische PvdA. Voor die partij werd hij in 1998, mede op voorspraak van Max van der Stoel, lid van de Tweede Kamer. Specialiteit: Europese Zaken. Van 2007 tot 2010 was hij in het derde kabinet-Balkenende staatssecretaris voor Europese Zaken. Daarna keerde Timmermans terug naar de Tweede Kamer om zich met Buitenlandse Zaken bezig te houden.

Maar ook met zijn eigen partij. In 2008 had hij zijn zorgen over de PvdA uitgesproken in een opiniestuk met vijftien suggesties „om de verlamming te doorbreken”. Politieke lading kregen Timmermans’ woorden pas toen in februari 2012 een brief van hem aan de PvdA-fractie uitlekte. Het waren kritische opmerkingen over fractieleider Job Cohen. Het werd uitgelegd als een directe aanval op Cohen, die ruim een week later zijn functie neerlegde.