Aanhaken bij populaire voetbalclub is toelaatbaar

Deze rubriek belicht elke dinsdag kwesties uit het bedrijfsleven waarover de rechter zich onlangs uitsprak. Vandaag: ook de bescherming van beroemde merken kent grenzen.

De kleuren van een voetbalclub zijn voor een fan even heilig als de iconen voor gelovigen in de orthodoxe kerk. En voor de club commercieel vermoedelijk even waardevol. De koopman die bij het Ajax-stadion een kraam met fanwear in de kleuren rood en wit verkocht, nam dan ook een zeker risico. Hij verkocht witte vesten met een capuchon en een rits, met daarop (voor en achter) de kenmerkende rode rechthoekige band van Ajax. Ook waren er drie Amsterdamse andreaskruizen zichtbaar (voor en achter) met op de ene mouw de tekst ‘Pride of Mokum’ en op de andere een Amsterdam-vignet.

Dat komt gevaarlijk dicht in de buurt van de merken waarvan Ajax het intellectuele eigendom heeft. De kleurcombinatie wit-rood in een bepaalde verhouding of in de vorm van een shirt met kraag en korte mouwen. Evenals het ‘kruizenmerk’, zij het met twee kruizen met ertussen een weergave van de mythologische held Ajax. Ook de voetbalclub verkoopt fankleding en wil die handel beschermen. Zeker, als de na-apers dat doen met de onjuiste mededeling ‘official licensed fanwear’.

Het gerechtshof legt de lat voor Ajax in een recente civiele uitspraak (zaaknummer 200.094.573/1) echter behoorlijk hoog. De kleuren rood-wit „in een concrete grafische voorstelling” zijn inderdaad beschermd, bevestigt het hof. Maar daarmee kan Ajax nog niet „ieder wit kledingstuk weren waarop aan de voorzijde een rode baan is aangebracht”. Het ‘illegale’ vest vertoont bovendien niet voldoende „relevante overeenstemming” met de Ajax-kleding om af te keuren. Een gelijksoortig vest bracht Ajax zelf ook niet op de markt.

Maar is er dan misschien sprake van „zodanige verwarringwekkende gelijkenis” met de èchte merchandise van Ajax, dat ze daarom verboden moeten worden? Maar ook daar gaat de rechter niet in mee. Ajax mag witte kleding met een rode baan niet monopoliseren. Daarna zet de rechter de deur voor andere ondernemers nog verder open: „Het enkel voor commerciële doeleinden aanhaken bij de populariteit van een voetbalclub is niet ontoelaatbaar”.

In dit geval was er evenmin sprake van ‘slaafse nabootsing’. De tekst Ajax ontbrak immers – net als het hoofd van de held Ajax. Eigenlijk verwijst dit kledingstuk vooral naar de stad Amsterdam. Ajax moet inbinden.