Kunstobjecten van ‘nationale betekenis’ krijgen beschermde status

Museumgouda verkocht in 2011 het schilderij The Schoolboys van Marlene Dumas op een veiling voor 1,2 miljoen euro. Volgens de regels had het museum het doek eerst moeten aanbieden aan andere musea.

Musea gaan bij het afstoten van collecties belangrijke stukken beter beschermen. Objecten van nationale betekenis krijgen een beschermde status, zodat musea ze niet zomaar kunnen afstoten aan het buitenland of particuliere verzamelaars. Dat hebben de leden van de Nederlandse Museumvereniging besloten.

Daarnaast komt er een openbare database waarin musea hun ontzamel-plannen voor iedereen zichtbaar maken. Siebe Weide, directeur van de Nederlandse Museumvereniging:

“Door de beschermwaardigheidtoets voorkomen wij dat belangrijke werken niet meer zichtbaar zijn voor het publiek in Nederland. Daarnaast wordt de hele procedure transparanter en effectiever.”

Op hun site legt de Museumvereniging de nieuwe regels uit:

“In hun collectieplannen geven musea volgens de nieuwe procedure aan in hoeverre een collectiestuk beschermwaardig is. Dat betekent dat het stuk voor het openbare cultuurbezit in Nederland dient te worden behouden. Bij het afstoten van een dergelijk stuk zal een onafhankelijke commissie het nog eens toetsen aan de hand van criteria ontleend aan de Wet Behoud Cultuurbezit. Als het werk voor Nederland van belang is, dan mag het museum het niet verkopen aan particulieren.”

Museumgouda in 2011 in de fout

De strengere regels voor musea moeten kunstbezit beter beschermen. Aanleiding voor de maatregel is de veiling van het schilderij The Schoolboys van Marlene Dumas door Museumgouda in 2011. Volgens de regels had het museum het doek eerst moeten aanbieden aan andere musea. In plaats daarvan werd het op een veiling verkocht voor 1,2 miljoen euro.

Doordat alle af te stoten stukken verplicht moeten worden gemeld, kunnen andere musea snel zien of er werken tussen zitten die zij graag in hun collectie zouden willen. Als zich na twee maanden geen belangstellenden hebben gemeld, mogen de stukken alsnog weg. Dat geldt overigens niet als er een beschermde status op zit. Die stukken moeten binnen Nederland blijven. Musea die zich niet houden aan de regels kunnen geroyeerd worden.