‘Echt, het kind wilde zélf seks’

Maar liefst 67 veroordeelde kindermisbruikers en kinderpornobezitters en 40 mannen zonder strafblad gaven psycholoog Inge Hempel (1983) een inkijkje in hun denkwereld. Ze ontdekte dat vooral de fysieke misbruikers in het gedrag van kinderen snel een seksuele uitnodiging zien.

Wat maakt dat iemand zich aan kinderen vergrijpt?

„Dat verschilt. Veel kindermisbruikers zijn zelf als kind misbruikt. Soms komt het door hun seksuele voorkeur, of hebben ze moeite om met een volwassen vrouw een relatie aan te gaan. Ik heb gekeken naar opvattingen die seks met kinderen goedpraten. Vooral daders die fysiek misbruikten, blijken die overtuigingen te hebben. We denken dat die na het vergrijp ontstaan, om het goed te praten. Als ze die denkbeelden eenmaal hebben, vergroot dit waarschijnlijk de kans op een volgend delict.”

Welke verwrongen opvattingen hebben ze?

„‘Een kind kan zich heel verleidelijk gedragen’; ‘het kind heeft mij omgepraat, het wilde zelf seks’; ‘de maatschappij maakt seks met kinderen problematischer dan het is’. Daders interpreteren het gedrag van kinderen daardoor verkeerd. Als een kind vraagt: ‘wil je mijn kamer zien?’ of ‘mag ik op je schoot?’, kan zo’n man daar heel andere dingen bij denken.”

Maakt het uit hoe een kind reageert?

„Een kind is natuurlijk nóóit zelf verantwoordelijk. Maar een duidelijk afwerende reactie verkleint wel de kans op een delict. We beschreven misbruiksituaties waarbij een volwassen man een kind op een seksuele manier aanraakte. Het kind reageerde per verhaaltje op een andere manier: het zei ‘nee’, huilde, giechelde, was passief. Zowel kindermisbruikers als mannen zonder strafblad begrepen een kind het best als het ‘nee’ zei of begon te huilen. Dat zouden ouders hun kinderen mee kunnen geven als ze vertellen dat zulke volwassenen bestaan.”

Zijn die verkeerde denkbeelden te behandelen?

„Vaak wel, maar het hangt af van de persoon. Van zijn motivatie voor de behandeling, zijn delicten, zijn seksuele voorkeur. Een pedofiel is moeilijker te behandelen dan een heteroseksueel die een keer een kind heeft misbruikt. In het algemeen valt van de onbehandelde misbruikers 10 tot 20 procent in herhaling, en van de behandelde 5 tot 10 procent.”

Kijkt u nu anders naar kindermisbruikers?

„‘De pedofiel’ bestaat niet, er is veel verschil tussen die mannen. Het zijn hoogopgeleide mannen soms, met goede banen, vrouw en kinderen. Mijn kijk op kinderen is wel veranderd. Als van een meisje in een rokje bij een handstand haar onderbroek te zien is, dan is dat natuurlijk schattig, maar ik weet nu hoe sommige mannen daarnaar kunnen kijken. Ik zou haar waarschijnlijk een maillotje aantrekken.”

Niki Korteweg