Kerry: we maken ons geen illusies over akkoord atoomprogramma Iran

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Mohammad Javad Zarif en John Kerry schudden elkaar de hand. Naast Zarif staat de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yu en naast Kerry staat hun Franse collega Laurent Fabius. Foto AFP / Fabrice Coffrini

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry probeert sceptici gerust te stellen: de VS zijn zich bewust van het risico dat Iran de afspraken die in de gisteren gesloten overeenkomst staan, niet nakomt. Dat zei hij zojuist tegen CNN. Zowel het Congres als het Midden-Oosten heeft verdeeld op het akkoord gereageerd.

Iran en de permanente leden van de Veiligheidsraad plus Duitsland bereikten gisteren een tijdelijk akkoord over het nucleaire programma van Iran. In het akkoord staat dat Iran stopt met het verrijken van uranium verder dan vijf procent. Iran bouwt de komende tijd geen nieuwe installaties voor het verrijken van uranium en verdunt de uranium van twintig procent; een percentage waarmee snel een wapen kan worden geproduceerd. Daarvoor is 90 procent verrijkt uranium nodig. Over zes maanden moet er een definitief akkoord op tafel liggen.

Critici: akkoord is te gunstig voor Iran

Critici zijn bang dat de overeenkomst Iran te veel speelruimte geeft; de verrijking van uranium hoeft immers niet helemaal te worden gestopt. Het land wordt wel verlost van een deel van de sancties, die zwaar op de economie drukken. De overeenkomst is volgens tegenstanders een vertragingstactiek en een mogelijkheid de economie weer wat lucht te geven. Bovendien zou een verkeerd signaal worden afgegeven, namelijk dat uranium verrijken de norm is.

Maar de Amerikanen sloten de deal met hun “ogen wijd open”, zei Kerry tegen de nieuwszender CNN.

“We maken ons geen illusies. We doen dit niet op basis van verklaringen. We doen dit op basis van acties die kunnen worden geverifieerd.”

Israël: historische vergissing

Kerry probeerde ook wat kritiek weg te nemen bij Israël, door te herhalen dat dat land er de komende zes maanden juist veiliger op wordt. Premier Benjamin Netanyahu heeft echter geen goed woord over voor de overeenkomst met aartsvijand Iran. Hij noemde het een “historische vergissing” waardoor de wereld “een gevaarlijker plek is geworden”.

Wisselende reacties Midden-Oosten

In het Midden-Oosten is verder verdeeld gereageerd op het akkoord, schrijft persdienst Novum. De Palestijnse Hamasbeweging noemde het een teken van de toenemende macht van Iran. Pakistan, zelf een atoommacht, zei dat het akkoord gunstig kan zijn voor de vrede en veiligheid in de regio. Turkije, het westelijke buurland van Iran, sprak van een “nieuwe start”. De Golfstaatjes Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten lieten zich vandaag lovend uit over het akkoord met Iran. Ook India, dat met Pakistan rivaliseert en al langer over atoomwapens beschikt, verwelkomde de overeenkomst.

Irans bondgenoten schaarden zich ondertussen ook achter het akkoord. De Iraakse regering liet weten het beschouwen als een “stap vooruit naar het oplossen van andere regionale problemen”. De Syrische regering, die in haar strijd tegen opstandelingen vertrouwt op de steun van Iran, noemde het een bewijs dat onderhandelingen de beste manier zijn om conflicten op te lossen. De door het Westen gesteunde oppositie in Syrië zei echter te vrezen dat het akkoord Iran “legitimiteit” geeft om door te gaan met het ondersteunen van de strijdkrachten van Assad.