Afghaanse president Karzai weigert voorlopig deal met VS te tekenen

De toespraak van de Afghaanse president Hamid Karzai werd live op televisie uitgezonden. Foto AP / Anja Niedringhaus

De president van Afghanistan, Hamid Karzai, weigert voorlopig de veiligheidsdeal met de Verenigde Staten te ondertekenen. De deal, die het mogelijk moet maken dat Amerikaanse militairen ook na 2014 in Afghanistan mogen blijven, werd wel goedgekeurd door de loya jirgah, de Grote Raad met daarin stamoudsten en politieke leiders.

Karzai stelde echter dat Afghanistan meer tijd nodig heeft om zich ervan te verzekeren dat de VS echt vrede wil brengen in het land. Hij deed zijn uitlatingen kort nadat de voorzitter van de Loya Jirga vandaag in een verklaring had gezegd dat de raad achter de deal staat en wil dat die voor het einde van 2013 wordt ondertekend.

Eerder zei Karzai al dat hij eigenlijk wil wachten met het ondertekenen van de deal tot er in april volgend jaar verkiezingen zijn geweest. Die wens herhaalde hij vandaag niet letterlijk volgens persbureau AP, maar hij zei ook niet wanneer hij dan wel van plan is de deal te ondertekenen. De VS willen juist graag dat hij daar haast mee maakt. De VS hadden eigenlijk eind oktober al een akkoord willen hebben.

Na volgend jaar moeten de buitenlandse troepen eigenlijk weg zijn uit Afghanistan. De VS wil echter tussen de 10.000 en 15.000 militairen en adviseurs in Afghanistan houden om het land bij te staan in de strijd tegen de Talibaan. Ze zullen onder meer Afghaanse veiligheidstroepen trainen.

Ingewikkeld dubbelspel voor Karzai

Dat Karzai de deal niet wil ondertekenen is opvallend, omdat hij juist zelf de loya jirgah had opgeroepen in te stemmen met de deal, zodat de Afghanen er na 2014 niet alleen voor zouden staan in de aanhoudende strijd tegen de Talibaan.

NRC-Aziëredacteur Floris van Straaten schreef drie dagen geleden al over de lastige rol voor Karzai met betrekking tot de deal met de VS:

De president, die komend voorjaar moet aftreden, ziet zichzelf vaak genoopt tot een ingewikkeld dubbelspel. Afhankelijkheid van de Verenigde Staten ligt uiterst gevoelig in Afghanistan. Voor zijn grote tegenstander, de Talibaan, is de strijd tegen de buitenlandse ‘bezetter’ op Afghaans grondgebied een van de belangrijkste drijfveren en veel Afghanen tillen daar zwaar aan. Dus wil Karzai niet de indruk wekken dikke vrienden te zijn met Washington. [...] Maar Karzai weet dat de aanwezigheid van juist de Amerikanen van levensbelang blijft voor Afghanistan. Het voorbeeld van Irak is weinig aanlokkelijk. Daar bereikten de regering en de VS geen veiligheidsakkoord, waarna de VS in 2011 al hun troepen terugtrokken. De veiligheid in Irak is sindsdien aanzienlijk verslechterd.