‘Protestbeweging misbruikt het WK’

De 32 deelnemers aan het WK voetbal zijn bekend. Over twee weken volgt de loting. Het aftellen naar het grootste evenement dat Brazilië ooit organiseerde is begonnen. „We willen in Brazilië de Bundesliga achterna.”

„Weet je welke Nederlandse voetballer ik echt heel goed vind? Arjen Robben. Schitterende linkspoot. Mijn zoon koos hem bij een typisch Braziliaans voetbalspelletje in zijn dreamteam. Sindsdien heeft hij geen spelletje meer verloren”, zegt Ricardo Trade (55) lachend op de derde verdieping van het Maracanã. We kijken uit op het veld en gaan in gedachten naar 13 juli 2014. De baas van het organisatiecomité van het WK voetbal ziet een finale tussen Brazilië en Nederland best zitten. „Ja, waarom niet? Geel, groen en oranje passen goed bij elkaar toch? Als Brazilië de eindstrijd haalt, is het toernooi wat mij betreft geslaagd. Dan zal ons volk tot de laatste dag gegrepen zijn door het WK. Wie dan wint, dat zien we wel.”

Trade wil er maar mee zeggen dat hij als organisator geen enkele invloed heeft op de sportieve prestaties van de 32 deelnemers. Neemt niet weg dat de Braziliaan via de overlevering goed weet hoeveel pijn een verloren WK-finale – ‘El Maracanaço’ – kan doen. „Mijn inmiddels overleden vader was erbij in 1950 toen de Uruguayaan Alcides Ghiggia ons land in rouw dompelde. Hij heeft dagen gehuild. Maar dat is ver verleden tijd. Op 6 december is Ghiggia onze eregast en zal hij in Costa do Sauípe de loting verrichten voor het komende WK. Wij zijn inmiddels vijf keer wereldkampioen geworden. We willen nu laten zien dat Brazilië een groots WK kan organiseren.”

Het is Trade er alles aan gelegen de eer van Brazilië hoog te houden. Met investeringen van ruim tien miljard euro zou het WK een katalysator voor het toerisme in het reusachtige Zuid-Amerikaanse land moeten worden. De twaalf stadions zijn zo goed als allemaal speelklaar. Aan diverse vliegvelden en andere infrastructuurprojecten wordt nog hard gewerkt.

De goednieuwsshow van Trade werd afgelopen zomer verstoord toen honderdduizenden demonstranten de Confederations Cup – de generale repetitie voor het WK – aangrepen om te protesteren tegen de slechte sociale voorzieningen en corruptie. Beelden van uiteengeslagen menigten gingen de wereld over. Dit was niet bepaald de reclame die Trade voor ogen had. „Ik werd er totaal door verrast. En eigenlijk gold dat voor iedereen. Ook voor de veiligheidstroepen. Die weten nu veel beter wat hen te doen staat.”

Hoe kijkt u terug op de protesten?

„De mensen vragen om zaken als betere scholing, een betere gezondheidszorg en een betere verdeling van geld. Als burger van Brazilië kan ik het daar alleen maar mee eens zijn. Iedereen heeft recht op een goed leven. Maar de organisatie van het WK staat hier los van.”

Vindt u dat het WK wordt misbruikt om aandacht te trekken voor andere zaken?

„Ja, ik vind dat het WK inderdaad op deze manier wordt misbruikt. Dat is slecht voor ons imago. Dat is niet terecht. Bij de organisatie van het WK gaat het om grote investeringen in de toekomst van Brazilië. Je kan niet zomaar stellen dat dit geld heel anders besteed had moeten worden. De financiering van het WK komt niet uit die potjes van de regering die voor sociale projecten waren bestemd. Sterker nog; de regering bouwt in Brazilië helemaal geen stadions. Dat zijn private investeringen die door consortia worden gefinancierd.”

Verwacht u voor het WK nieuwe protesten?

„Alleen God weet dat. Een heel klein deel van het volk houdt niet van voetbal. De meesten houden enorm veel van deze sport. Die zullen van het WK ook een groot feest willen maken.”

De Braziliaanse voetbalsterren Romário en Ronaldo schitterden ooit in Nederland. Romário is fel tegenstander en Ronaldo is juist boegbeeld van het WK. Wie moeten we geloven?

„Laat ik voorop stellen dat ik beiden als voetballer heel hoog had zitten. Absolute cracks. Maar goed, Romário is tegenwoordig politicus en hij doet alles om de aandacht op zich te vestigen. Hij wil graag hogerop. Ik begrijp de boodschap van Romário niet zo goed. Maar ik respecteer zijn mening. Ik heb één keer een heel goed gesprek met hem gevoerd over het WK. Misschien moet ik dat vaker doen. Ronaldo werkt nauw met mij samen. Hij weet precies hoe alles in elkaar steekt. Ronaldo is een prima ambassadeur.”

De FIFA krijgt binnen en buiten Brazilië steeds vaker kritiek te verduren. Ook zijn er beschuldigingen van corruptie. Wat zijn uw ervaringen met de FIFA?

„De FIFA verdient veel geld aan het WK. Dat is duidelijk. Maar dit geld verdwijnt niet. Dit wordt in de wereldwijde ontwikkeling van het voetbal gestoken. De FIFA heeft meer dan tweehonderd leden die zo allemaal een beetje mee profiteren van het WK.”

Wanneer is het WK voor Brazilië in uw optiek een succes?

„We streven eigenlijk twee dingen na. Dan kijk ik naar de laatste twee WK’s, in 2006 in Duitsland en 2010 in Zuid-Afrika. We willen net als de Duitse Bundesliga onze eigen competitie een enorme boost geven. Dat zie je nu al gebeuren. Bij wedstrijden in het Maracanã zitten gemiddeld 25.000 fans. Dat is meer dan bij duels in de Italiaanse Serie A.

„En net als Zuid-Afrika willen we ons presenteren aan de wereld als een schitterende bestemming. Brazilië trekt jaarlijks circa 5,5 miljoen toeristen. Dat is minder dan de stad New York. Een trieste constatering. Daarom juist spelen we in twaalf verschillende steden en investeren we in de infrastructuur. Van Manaus tot Fortaleza en van Porto Alegre tot Recife. Veel steden zullen direct bereikbaar zijn vanuit Europa of Zuid-Amerika. Brazilië is veel meer dan Rio en São Paolo.”

Is het WK voor alle Brazilianen?

„Voetbal zit diep in onze cultuur verankerd. Maar ons voetbal moet wel mee in de tijd. Daarom zijn de nieuwe stadions van groot belang. Brazilië zal een voorbeeld stellen door het voetbal ook voor de minderbedeelden toegankelijk te maken. In de wetgeving is vastgelegd dat tal van groepen als indianen, studenten, ouderen en armen voor de helft van het geld kaartjes kunnen kopen.”

In het verleden stonden de iconen Pelé en Maradona vaak lijnrecht tegenover elkaar. Krijgen we nu een clash tussen Neymar en Messi?

„Er is altijd rivaliteit geweest tussen Brazilië en Argentinië. Maar met Messi is het anders. Zijn spel is indrukwekkend. Zijn gedrag is voorbeeldig. Alle Brazilianen houden van hem. Messi is geen vijand. Hij is een vriend.”