Het laatste offensief van Vishy Anand

Hoe gaat het met Anand, vroeg ik donderdag op straat aan een medeschaker van wie ik dacht dat hij wel een slim telefoontje bij zich had. Zelf beschouw ik die dingen als een vorm van elektronisch huisarrest, maar op dat moment had ik er toch graag een bij me gehad om de partij te zien.

„Ik durf niet te kijken”, zei hij. „Ik heb medelijden met Anand, die ik als een soort generatiegenoot beschouw.” Hij is meer dan twintig jaar ouder dan die zogenaamde generatiegenoot, net als ik, maar ik kon goed navoelen wat hij bedoelde. Niet voor niets was mijn vraag geweest hoe het met Anand ging, en niet hoe het met Magnus Carlsen ging.

Toen ik thuis kwam, had Anand al verloren. Hij stond drie punten achter, met nog drie partijen te spelen. Het was afgelopen, al kwam er vrijdag nog een partij.

Anand was zijn belofte dat hij agressief zou spelen nagekomen. Die negende partij van donderdag werd een wilde strijd, ook dankzij Carlsen, die Anand alle gelegenheid gaf tot een formidabele koningsaanval.

Menigeen had in Carlsens plaats solide gespeeld om zijn voorsprong te consolideren, maar hij deed het omgekeerde. Hij speelde steeds zo scherp mogelijk en zo kwam er een wedloop tussen Anands koningsaanval en zijn eigen spel op de damevleugel.

Ze kwamen vrijwel gelijk aan. Carlsen haalde een nieuwe dame, net op tijd om een dreigend mat te verhinderen. Toen maakte Anand met zijn laatste zet een verschrikkelijke fout. Hij moet gedacht hebben dat hij Carlsen te pakken had; een goed moment om even op je handen te zitten, maar dat deed hij niet.

Zonder die fout was het waarschijnlijk remise geworden. Anand zou er de match niet mee gered hebben, maar het zou wel een waardig besluit zijn geweest van een opwindende partij.

Vishy Anand – Magnus Carlsen, negende partij

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pc3 Lb4 4. f3 Agressief 4…d5 5. a3 Lxc3+ 6. bxc3 c5 7. cxd5 exd5 Ook Carlsen speelt scherp. 7…Pxd5 is veiliger. 8. e3 c4 Carlsen laat het centrum en de koningsvleugel geheel aan Anand over, met het gevaar dat hij mat gaat. 9. Pe2 Pc6 10. g4 0-0 11. Lg2 Pa5 12. 0-0 Pb3 13. Ta2 b5 14. Pg3 a5 15. g5 Pe8 16. e4 Pxc1 17. Dxc1 Ta6 18. e5 Ook Anand speelt slechts aan één kant van het bord. Kasparovs aanbeveling 18. Tb2 is flexibeler. 18…Pc7 19. f4 b4 20. axb4 Hij wil zwarts verdediger Ta6 elimineren, maar direct 20. f5 was waarschijnlijk beter. 20…axb4 21. Txa6 Pxa6 22. f5 b3 23. Df4 Over deze zet dacht Anand veertig minuten na. 23…Pc7 24. f6 g6 25. Dh4 Pe8 Niet 25…Kh8 26. Dh6 Tg8 wegens 27. Tf4 gevolgd door 28. Dxh7+ en mat. 26. Dh6 Hij speelt rechtstreeks op mat. Met 26. Pe2 en eventueel 27. Pf4 had hij het zwart moeilijker gemaakt. 26…b2 27. Tf4 b1D+

Hier had Anand lang van tevoren de volgende variant uitgerekend: 28. Lf1 Dd1 29. Th4 Dh5 30. Pxh5 gxh5 31. Txh5 Lf5 met ongeveer gelijk spel, omdat zwart na 32. g6 Lxg6 33. Tg5 (bedoeling h2-h4-h5) zijn stuk met 33…Pxf6 moet teruggeven.

28. Pf1 Een impulsieve zet. Na 28…Dd1 29. Th4 Dh5 30. Txh5 gxh5 heeft hij 31. Pe3 Le6 32. Lxd5 met winst. 28…De1 Maar dit is een koude douche. Wit heeft niets meer, want na 29. Th4 komt 29…Dxh4. Wit gaf op.