Het kind-orakel van het Tahrirplein

In maart dit jaar werd een 12-jarige jongen uit Kairo van de ene op de andere dag een internetsensatie. Een Egyptische journaliste had Ali Mohammed op het Tahrirplein een paar vragen gesteld over de politieke situatie, en zijn antwoorden waren zo verbluffend dat de video (getiteld: De volgende president van Egypte) meer dan drie miljoen keer is bekeken op YouTube.

Ali’s kracht lag erin dat hij heel eloquent had uitgelegd waarom de Egyptenaren zo boos waren op Morsi, iets wat buiten Egypte slecht werd begrepen. „Wij hebben de militaire dictatuur niet verjaagd om haar te vervangen door een fascistische theocratie”, zei hij zonder omhaal.

Toen op 30 juni miljoenen Egyptenaren de straat gingen tegen Morsi, gevolgd door de militaire staatsgreep van 3 juli en het bloedbad tegen de aanhangers van Morsi op 14 augustus, heb ik mij vaak afgevraagd wat Ali daar nu allemaal van vond.

Hij is inmiddels dertien en hij zit samen met zijn moeder – Um Ali – in een koffietent nabij het Tahrirplein waar veel activisten komen. Om de haverklap komt iemand zijn respect betuigen: Um Ali geldt als een van de ‘moeders van het Tahrirplein’.

„Het Tahrirplein”, mijmert de kleine Ali. „Het zit in mijn bloed. Als ik er een week niet ben geweest dan voel ik mij niet lekker. Alle legers van de wereld kunnen ons niet weghouden van het Tahirplein.”

Net deze week hebben de ‘revolutionairen’ hun Tahrirplein heel even teruggenomen. Het was de verjaardag van de rellen van de Mohammed Mahmoudstraat in 2011, toen 47 betogers werden gedood. Toen, zoals nu, had het leger de macht in Egypte.

Het nieuwe regime dacht de betogers te slim af te zijn door in alle haast een monument op te trekken ter herdenking van alle slachtoffers van de revolutie. Het gedenkteken werd nog dezelfde avond gesloopt.

„Sisi heeft zijn afspraak met de geschiedenis gemist”, zucht Ali, het kind-orakel. „Hij had de redder van Egypte kunnen zijn maar in de plaats is hij een nieuwe farao aan het worden, net zoals Morsi en Mubarak voor hem.”

De vraag of het afzetten van Morsi nu een coup was of een revolutie verdeelt Egypte momenteel in twee schijnbaar onverzoenbare kampen. Ali zegt dat hij de lijn van Bassem Youssef volgt: de tv-komiek die van het scherm werd geweerd omdat hij de draak had gestoken met de aanhangers van generaal Al-Sisi.

„Het is begonnen als een revolutie en toen werd het een coup. Nu zijn we dertig jaar in de tijd teruggekeerd. Het bloed is zo goedkoop geworden. Het volstaat dat je ervan wordt beschuldigd een Moslimbroeder of terrorist te zijn. De politie en het leger zijn opnieuw almachtig.”

Hoe hij dat allemaal zo goed weet als 13-jarige? Hij praat met veel mensen, volgt het nieuws in de krant en op televisie en zit vaak op het internet.

Zo had hij een grondige studie gemaakt van de nieuwe grondwet die onder Morsi werd goedgekeurd. Die vond hij waardeloos, onder meer omdat de vrouwenrechten onvoldoende werden gewaarborgd. In de nieuwe grondwet die nu wordt geschreven heeft hij al even weinig vertrouwen.

„Hij wordt toch weer op maat geschreven van de elite. Het leger krijgt zoveel macht dat de toekomstige presidenten van Egypte louter marionetten zullen zijn.”

Nee, zijn eigen grondwet zou er heel anders uitzien. „Ik zou een grondwet schrijven die rekening houdt met de mensen die afval moeten eten.”

Later wil hij ingenieur worden, zodat hij kan helpen om van Egypte „het beste land van de wereld” te maken. Of president? „Die beslissing ligt niet bij mij maar bij het Egyptische volk”, klinkt het bescheiden.

De video van Ali Mohammed is te bekijken door op YouTube.com te zoeken op ‘Egypt next president’.