Die privacybeperking past niet bij de VVD

Nederland is veilig, maar toch maakt ons kabinet van iedere Nederlander een potentiële enemy of the state. De rechtsstaat heeft nog maar weinig van doen met hoe Thorbecke het wilde, vinden Christiaan Kwint en Tom Leijte.

Niemand is nog te vertrouwen. Dit lijkt meer en meer het uitgangspunt van de Nederlandse overheid. Inlichtingendiensten gebruiken middelen waar de Oost-Duitse Stasi slechts van had kunnen dromen, telefoongesprekken van onschuldige Nederlanders worden massaal afgetapt en in winkelstraten wordt iedereen gefilmd door camera’s met gezichtsherkenning. Dit zijn slechts voorbeelden uit een flinke berg maatregelen die stuk voor stuk gericht zijn op het volgen en afluisteren van de samenleving. Vandaag de dag is iedere Nederlander een potentieel risico in de ogen van Vadertje Staat.

„Vertrouwen is goed, controle is beter”, zei de beruchte Sovjet-dictator Jozef Stalin ooit. Hij was niet bepaald een vrijheidsstrijder, laat staan een liberaal denker. Toch is ons regeringsbeleid momenteel meer gebaseerd op controle dan op vertrouwen. Het diepe wantrouwen van Vadertje Staat jegens haar eigen burgers leidt stap voor stap tot een controlestaat. Iedereen staat onder de tap, iedereen krijgt een risicoprofiel en iedereen wordt gevolgd. U, uw familie en uw vrienden zijn allemaal potentiële enemies of the state. Helaas is dit geen doembeeld, maar de bittere realiteit. Terwijl Nederland tegenwoordig zeer veilig is.

Zo veilig was Nederland niet altijd. De jaren 70 zijn een goed voorbeeld van een periode waarin de terrorismedreiging vele malen groter en concreter was dan nu. In die tijd vonden de Molukse treinkapingen plaats, werd een politieagent omgebracht door communistische terroristen en werden basisschoolleerlingen gegijzeld op hun school. Desondanks bracht dit onze rechtsstaat niet aan het wankelen.

Het contrast met de jaren 70 kan bijna niet groter zijn. Waar de overheid destijds het vizier richtte op terroristen, is nu de hele bevolking indirect doelwit van de overheid. Iedereen is een risico, iedereen is een potentiële terrorist. En om die zogenaamde ‘potentiële terroristen’ zo snel mogelijk te stoppen, controleert de overheid iedereen. Daarmee wordt de vrijheid van iedere Nederlander systematisch beperkt.

En dat is niet alles. Steeds vaker wordt ook aan de grondvesten van onze rechtsstaat getornd. Met het aftappen van telefoongesprekken en e-mailconversaties is men niet langer onschuldig totdat het tegendeel bewezen is. Advocaten worden afgeluisterd door justitie en de regering wil infiltranten inzetten. Deze ‘rechtsstaat’ heeft nog maar weinig weg van hoe de ontwerpers van de grondwet van 1848 die voor ogen hadden. Thorbecke draait zich keer op keer om in zijn graf.

De huidige tendens van privacy beperkende maatregelen past niet bij de VVD. In 1983 was het minister Hans Wiegel die de bescherming van privacy grondwettelijk vastlegde en kort geleden wist Mark Rutte te vertellen dat Karl Poppers The Open Society and its Enemies een van zijn favoriete boeken was. Kortom: liberalen hebben vertrouwen in het individu.

De VVD heeft een lange traditie van bescherming van de rechtsstaat en het individu. Vandaag, op het VVD-congres, moeten we een keuze maken . Kiezen we voor een open samenleving of voor een controlestaat? Kiezen we de vrijheid van het individu of controle over het individu? Kiezen wij vertrouwen of wantrouwen?

Wij roepen de VVD op te kiezen voor de vrijheid van het individu, voor de open samenleving en voor vertrouwen in plaats van wantrouwen. Wij roepen de VVD op haar liberale grondbeginselen eer aan te doen. VVD’ers, zorg ervoor dat Thorbecke weer rustig kan slapen.