‘Ouderen in opstand tegen robotstofzuigers’

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

Illustratie Martien ter Veen

De aanleiding

‘Woede ouderen over robothulp’, kopte De Telegraaf dinsdag op de voorpagina. Volgens de krant wekken robotstofzuigers de woede van steeds meer ouderen die afhankelijk zijn van thuiszorg. „Het gebruik van deze frisbeeachtige zuigtoestellen, ter vervanging van menselijke huishoudelijke hulpen, zorgt op dit moment voor een ware opstand onder thuiszorgcliënten in Rotterdam.” Daar zou een schoonmaakbedrijf ten koste van „toegewijde huishoudelijke hulpen” vierhonderd „kille zuigrobots” hebben aangeschaft. Bewoners van zorgflats zouden schoonmakers met zulke robots weigeren toe te laten tot hun woningen, schrijft de krant. We checken hoe heftig de strijd tussen robots en ouderen woedt.

Waar is het op gebaseerd?

In het artikel worden twee bronnen genoemd. Abvakabo FNV-bestuurder Wim van der Hoorn die een landelijk verzet verwacht als overal robots worden ingezet. En Ineke Palm van actiegroep ‘Wij zijn de Thuiszorg Rotterdam’ die zegt dat ouderen bang zijn de regie over hun huis te verliezen omdat de vertrouwde huishoudelijke hulp zal worden vervangen door twee thuishulpen die ‘als een witte tornado’ door de woning trekken. Over stofzuigrobots heeft zij het niet.

En, klopt het?

In enkele Rotterdamse wooncomplexen heerst inderdaad onrust, melden lokale media. De meeste onrust is gesignaleerd in serviceflat De Oosterwiek, waar vijftien ouderen in opstand zijn gekomen en dreigen zorg te weigeren. „Maar dat is niet vanwege de stofzuigers”, zegt huismeester Jerry. „Die heb ik hier nog niet gezien.” Onrust in het wooncomplex is er vanwege de nieuwe thuiszorgorganisatie, Aafje, die in april de aanbesteding voor een deel van Rotterdam heeft gewonnen. Bewoners met een eigen thuishulp zijn door de gemeente gedwongen zorg af te nemen van één partij.

Veel efficiënter, beamen alle partijen. Want waar voorheen op de 100 bewoners wel 70 verschillende thuishulpen kwamen, zijn nu acht thuishulpen van Aafje verantwoordelijk voor het hele complex. Scheelt in de reiskosten. Keerzijde is dat veel ouderen hun vaste thuishulp kwijt zijn. Daar wordt over geklaagd, zegt huismeester Jerry. „Sommigen hadden hun hulp al jaren.”

Punt is dat de aanbesteding voor thuiszorg in Rotterdam voor een onrealistisch laag bedrag is gewonnen, zegt de in het artikel genoemde Ineke Palm, die lid blijkt van SP Rotterdam. De partij is een offensief begonnen tegen bezuinigingen in de thuiszorg sinds in Rotterdam de thuiszorg dit jaar vanwege bezuinigingen anders is ingericht. Organisaties krijgen van de gemeente niet langer een aantal uren per cliënt, maar één vaste prijs: 33,78 euro voor een ‘schoon en leefbaar huis’ in plaats van drie uren per week voor een alleenstaande.

Het gevolg, zegt Palm, is wat de SP ‘robotzorg’ noemt. „Aafje wil per adres nu twee thuishulpen anderhalf uur laten schoonmaken in plaats van drie uur lang één thuishulp die ook nog keek of het wel goed met je gaat. Dat vinden bewoners niet prettig, zo’n schoonmaakploeg in hun kleine huis die als een tornado door het huis raast. Wij kregen hierover veel meldingen bij ons meldpunt thuiszorg.”

Om het verzet van ouderen tegen deze ‘robotzorg’ te inventariseren heeft de SP bij wooncomplexen geflyerd. Boodschap: als er iets is, laat het weten. Daarop hebben bewoners van enkele complexen, waaronder De Oosterwiek, gereageerd en is gezamenlijk de strijd aangegaan. Met succes, want Aafje heeft hun beloofd niet zomaar twee hulpen te sturen.

De Telegraaf heeft ervan gemaakt dat er een strijd woedt tussen robots en ouderen”, zegt Palm. Abvakabo FNV-bestuurder Wim van der Hoorn bevestigt dat er over het begrip ‘robotzorg’ in de krant „een verdichting” is ontstaan.

Komt de robotstofzuiger dan helemaal uit de lucht vallen? Nee, dat niet. Thuiszorgorganisatie Aafje heeft op proef veertig – geen vierhonderd – robotstofzuigers gekocht. Zeven daarvan worden nu bij ouderen getest. Er wordt gekeken of ze wel echt goed zuigen in huizen vol snuisterijen en vloerkleedjes – een robotdweil viel vanwege de vele kleedjes al snel af. „Maar de stofzuigers zijn ter ondersteuning van de thuishulp, niet ter vervanging”, benadrukt een Aafje-woordvoerder. Al zijn de SP en de vakbond daar ook niet gerust op.

Conclusie

Er blijkt in Rotterdam in enkele wooncomplexen inderdaad onvrede, maar die gaat niet over robots maar over ‘robotzorg’: efficiënte thuiszorg waarbij weinig tijd is voor persoonlijk contact. Al met al beoordelen we de stelling als grotendeels onwaar.