Niet iedereen blij met bezoek koningspaar aan verhit Caracas

Na hun bezoek aan Caraïbisch Nederland gaan de koning en de koningin naar Caracas. De lokale oppositie heeft kritiek.

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima ontmoeten morgen president Nicolás Maduro van Venezuela. Maar terwijl zij samen luisteren naar het beroemde jeugdorkest El Sistema, worden er in de hoofdstad Caracas grote protesten verwacht van bezorgde burgers. Ze vrezen dat de opvolger van Hugo Chávez de macht steeds verder naar zich toe trekt.

Het koninklijk bezoek komt op een moment van grote politieke spanningen in Venezuela. Maduro regeert sinds deze week per decreet. Het parlement, waarin zijn socialistische partij de meerderheid heeft, stemde ermee in dat hij een jaar lang op eigen gezag wetten mag afkondigen.

De oppositie wil morgen met grote demonstraties aandacht vragen voor de – overigens grondwettelijke – machtsgreep van Maduro, die in april nipt de presidentsverkiezingen won. Over twee weken, op 8 december, zijn er lokale verkiezingen. De oppositie wil het een referendum maken over Maduro, wiens populariteit is gedaald door forse economische problemen, waaronder torenhoge inflatie.

Critici van Maduro hebben het koninklijk paar opgeroepen niet naar Venezuela te komen, de laatste stop op hun reis door het Caraïbisch gebied en Zuid-Amerika. De oppositiegezinde columnist Adolfo Salgueiro noemde het bijvoorbeeld een „inopportuun bezoek”.Hij vindt het geen excuus dat koning Willem-Alexander en koningin Máxima toch al in de buurt zijn: „Alsof iemand zegt: ‘nu ik toch in Zuid-Korea ben, ga ik ook even langs Noord-Korea’.”

De Rijksvoorlichtingsdienst laat weten dat het bezoek vooralsnog gewoon doorgaat, ondanks de aangekondigde demonstraties. „Mochten er wijzigingen zijn dan maken we dat uiteraard zo snel mogelijk bekend.”

Het koninklijk bezoek was juist bedoeld om de betrekkingen met Venezuela te normaliseren. President Chávez, onder wie Maduro minister van Buitenlandse Zaken was, dreigde herhaaldelijk de naburige Nederlandse Antillen te annexeren, die volgens hem bij Venezuela hoorden.

Velen zagen het als grootspraak van de bombastische Chávez. Maar het wapengekletter werd wel degelijk serieus genomen in Den Haag, bleek later. Volgens een via WikiLeaks gelekte memo zei toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot in 2005 tegen de Amerikaanse ambassadeur in Nederland: „Als we er morgen zouden vertrekken, zijn ze de volgende dag van Venezuela.”

Morgen reizen de premiers van Aruba, Curaçao en Sint Maarten mee, net als minister Timmermans (Buitenlandse Zaken, PvdA). In juni was Timmermans ook in Caracas, met onder anderen de leiders van Aruba en Curaçao. Toen werd een samenwerkingsovereenkomst afgesproken tussen Venezuela en de eilanden. Ook werd overeengekomen dat regelmatig politiek overleg zou worden gevoerd.

Tweede Kamerlid Harry van Bommel (SP) juicht het bezoek van de koning en de koningin aan Venezuela toe. „De betrekkingen waren ten tijde van president Chávez ronduit slecht. Venezuela is een buurland. Het is een Nederlands belang daar goede betrekkingen mee te hebben. Door het koninklijk bezoek zullen die zeker een positieve impuls krijgen.”