GroenLinks-politica in Limburg weg na belangenverstrengeling

Het Provinciehuis in Limburg Foto ANP / Lex van Lieshout

Margriet van Tulder, fractievoorzitter van GroenLinks in de Provinciale Staten van Limburg, heeft zich schuldig gemaakt aan belangenverstrengeling. Dat is de conclusie van een tweekoppige integriteitscommissie, die de zaak op verzoek van de provincie onderzocht. Van Tulder heeft naar aanleiding van die conclusies besloten definitief terug te treden als Statenlid.

Vorige maand bleek de politica heeft gelobbyd voor steun aan een educatiecentrum waar zij en haar partner leiding aan gaven. Kort daarop liet Van Tulder weten dat ze haar werk niet kan doen als haar integriteit ter discussie staat en trok zich voorlopig terug als Statenlid.

Van Tulder wilde financiële steun loskrijgen voor het noodlijdende Ithaka Science Centre in Tegelen. Hiervoor mailde ze in juni de CDA-fractie met de vraag of die samen met de coalitiepartners een motie wilde indienen voor financiële steun aan Ithaka. De commissie ziet dit als belangenverstrengeling, omdat ze als oprichter en directeur educatie van het inmiddels failliete kenniscentrum een persoonlijk belang had bij de steun.

‘Van Tulder heeft geopereerd vanuit idealisme’

De politica ging al vanaf 2008 in de fout door met bestuurders en ambtenaren van de provincie te communiceren over subsidieaanvragen. Van Tulder had ook niet al haar nevenfuncties correct openbaargemaakt. Het bestuur en de fractie van GroenLinks Limburg laten in een reactie weten:

“Als bestuur en fractie hebben wij steeds gezien hoe Margriet haar statenwerk met verve, energie en kennis van zaken heeft uitgevoerd. Wij willen ook na lezing van het rapport benadrukken dat we ervan overtuigd zijn dat Margriet geopereerd heeft vanuit idealisme en niet vanuit eigen belang.”

De integriteitscommissie heeft niet kunnen achterhalen hoe het mailtje bij de media is gekomen. Er stond ‘vertrouwelijk’ boven, maar volgens de commissie ging het niet om geheime of vertrouwelijke informatie. Er was dus eigenlijk geen sprake van lekken, maar van klokkenluiden, valt op te maken uit het rapport Worstelen met Integriteit (pdf).

‘Provincieparlement heeft schade opgelopen’

Commissaris van de koning Theo Bovens stelt in een reactie dat het niet aan hem is om ‘als een scheidsrechter’ te oordelen over Van Tulder. Hij had afgelopen jaar enkele keren met haar gesproken over het Ithaka-dossier en daarbij de indruk gekregen dat zij zich bewust was van de dilemma’s en risico’s rond de combinatie van haar werk bij Ithaka en het Statenlidmaatschap. Bovens zegt zich goed te kunnen voorstellen dat de conclusies van de onderzoekers bij haar hard aankomen.

Voor Bovens is duidelijk dat het onderlinge vertrouwen in het provincieparlement schade heeft opgelopen. En dat betreur ik ten zeerste. Het onderzoek heeft niet aangetoond door wie de klok is geluid en dat zal het lastiger maken het vertrouwen in elkaar te herstellen. Dat is spijtig.” Bovens wil het thema integriteit snel met de Staten bespreken evenals de ‘spelverruwing’. “Hoe ga je met elkaar om?”

Vorige maand schreef correspondent in Limburg, Paul van der Steen, in NRC Handelsblad naar aanleiding van de affaire rond Van Tulder, en eerdere affaires zoals bij van Rey, dat de provincie Limburg een probleem met integriteit heeft.

Wat maakt de regio relatief gevoelig voor misstanden? Neem de ligging. Zuid-Limburg bijvoorbeeld heeft ruim tweehonderd kilometer buitengrens en slechts zes kilometer contact met de rest van Nederland. Die ‘vissenkom’ leidt tot politiek botulisme. Wie er toe doen, ‘zwemmen’ elkaar steeds tegemoet. En dan heb je nog de van oudsher cliëntelistische bestuurscultuur en de lossere omgangsvormen.