Zo meteen is ook Rio van Schiphol

Het vliegveld van Rio de Janeiro wordt voor een deel te koop gezet. Schiphol wil wel.

Twee betonnen bunkers in de vorm van halve cirkels. Eindeloze rijen bij de douane, geen fatsoenlijke restaurants en altijd smerige wc’s. Over de pinautomaten wordt aanhoudend geklaagd wegens skimmen. Galeão, het internationale vliegveld van Rio de Janeiro, is hard aan vernieuwing toe.

Dat gaat gebeuren nu de Braziliaanse overheid het vliegveld in de verkoop doet. Via een veiling dingen vijf consortia mee naar de exploitatierechten voor de komende vijfentwintig jaar. Schiphol bracht, als onderdeel van een van die consortia, ook een bod uit, zo bevestigde een woordvoerder eerder deze week. De veiling is morgenochtend.

Schiphol vormt een consortium met Aéroports de Paris, de Braziliaanse weg- en waterbouwer Carioca Engenharia en het Braziliaanse beleggingsfonds GP Investimentos. Concurrenten zijn de luchthavens van Singapore, Londen, Frankfurt en Zürich. De competitie is hevig: in een interview met Bloomberg zei bestuursvoorzitter Stefan Schulte van Fraport (Frankfurt) dat hij er „alles aan zal doen” om de veiling te winnen.

Reisden er in 2012 nog 17,5 miljoen personen via Galeão, in 2040 zijn dat er naar verwachting 60 miljoen. Een voorwaarde voor deelname is daarom dat vliegvelden ervaring hebben met ten minste 22 miljoen passagiers per jaar. Schiphol telde in 2012 ruim 50 miljoen reizigers.

Vorig jaar bood Schiphol ook mee voor een belang in de internationale luchthaven van São Paulo. De Braziliaanse pensioenbeheerder Invepar, die nu ook meedingt in een consortium, ging er met de winst vandoor.

Gebrekkig onderhoud

Behalve van Galeão gaan morgen ook de exploitatierechten van Confins, de luchthaven van Belo Horizonte, onder de hamer. Aan die veiling doet Schiphol niet mee. De veilingen zijn onderdeel van een privatiseringsgolf in Brazilië van grote infrastructurele projecten als havens, wegen en vliegvelden. De Braziliaanse president Dilma Rousseff wil daarmee in totaal 70 miljard euro ophalen.

En dat is hoognodig. De infrastructuur van Brazilië lijdt al jaren aan gebrekkig onderhoud en te weinig investeringen. Dat groeide uit tot een bottleneck in de groei van de economie. Spoorlijnen zijn er nauwelijks, wegen vaak slecht en havens kunnen de export van recordoogsten soja en koffie niet bijbenen. En de vliegvelden kunnen de verwachte stroom toeristen voor het wereldkampioenschap voetbal in 2014 en de Olympische Spelen in 2016 simpelweg niet aan.

Buitenlandse investeerders zien Brazilië niet altijd als een vruchtbare investering. Tijdens de veilig van de concessies van het (mogelijk) grootste olieveld ter wereld vorige maand werd slechts één bod uitgebracht. Een consortium met Shell bood de bodemprijs en verwierf de exploitatierechten. Ook nu, bij de veiling van de vluchthavens, vreest de overheid geringe interesse – om die reden werd de veiling al verschillende keren uitgesteld.

„Het lukt de overheid duidelijk niet om zelf te moderniseren”, zegt Leonardo Lefkovits, een Braziliaanse specialist op het gebied van infrastructuur en vliegvelden. Vorig jaar werden er al drie luchthavens geveild, dit is de tweede ronde waarbij vliegvelden gedeeltelijk worden geprivatiseerd. De Braziliaanse staat blijft via staatsbedrijf Infraero zelf voor 49 procent eigenaar van de aandelen. „Het is slim dat ze buitenlands geld aantrekken. Eindelijk.”

De gedeeltelijke privatisering van vliegveld Galeão moet minimaal 1,5 euro opbrengen. De bodemprijs voor Confins in Belo Horinzonte is 358 miljoen euro. Naar verwachting valt die prijs veel hoger uit. De concessies voor het vliegveld van São Paulo werden vorig jaar voor ruim 5 miljard euro verkocht, 347 procent meer dan de bodemprijs.

Schiphol als underdog

Volgens de Braziliaanse krant Valor Econômico maakt niet het consortium van Schiphol, maar dat van het Duitse Fraport (Frankfurt) de meeste kans. Ook de overheid zou een geheime voorkeur voor dit consortium hebben, dat verder bestaat uit de Braziliaanse pensioenbeheerder Invepar en het Braziliaanse logistiekbedrijf EcoRodovias: die combinatie zou toegang verschaffen tot Duits krediet en goedkoop geld van Braziliaanse pensioenfondsen. De krant O Globo omschrijft het consortium van Schiphol als underdog.

Eén consortium trok zich voortijdig terug, zo bleek na de deadline. De reden: het vliegveld van Rio zou te veel onvoorziene problemen opleveren. Zo zou de bouw van een extra baan bij Galeão te ver de Baai van Guanabara insteken en ten koste gaan van beschermde mangrovebossen. Ook zouden mensen in de regio gedwongen hun huizen worden uitgezet.

Die kans is niet gering. Meerdere gemeenschappen rondom het vliegveld strijden al jaren tegen uitbreiding van de luchthaven. Hoewel een van die gemeenschappen, Tubiacanga, de toezegging heeft gekregen dat zij wordt gespaard, lopen andere nog steeds het risico te worden ontruimd.