Ook topacteur tussen piraten

Tom Hanks is een uniek acteur: hoeveel iconische rollen hij ook speelt, hij blijft geloofwaardig. Ook als kapitein van een door Somaliërs gekaapt vrachtschip. Jammer dat de film wat onevenwichtig is

De Somalische piraten die kapitein Richard Phillips (Tom Hanks) gegijzeld houden. ©

Redacteur Film

Het procedé dat regisseur Paul Greengrass in zijn films gebruikt is inmiddels bekend, en vaak gekopieerd. Door van de schouder te filmen, met meerdere camera’s tegelijk te werken, en heel lange takes te gebruiken weet hij in zijn films een ongewoon realisme te bewerkstellingen.

Voeg daarbij dat hij zijn films vaak baseert op grote nieuwsgebeurtenissen, en dat hij ook zelf intensief journalistiek onderzoek vooraf doet voor zijn films, en je krijgt kwalitatief hoogwaardige docudrama’s die ook nog eens heel spannend zijn. Dat werkte in Bloody Sunday (2002), zijn film over de problemen in Noord-Ierland, in United 93 (2006), over een van de gekaapte vliegtuigen op 11 september 2001, en ook in Captain Phillips .

De film, gebaseerd op de memoires van gezagvoerder Richard Phillips, gaat over de kaping in 2009 van het Amerikaanse containerschip Maersk Alabama door piraten in de wateren voor Somalië. De kaping was in twee opzichten uitzonderlijk: de kapitein besloot zich te verzetten, en de Amerikaanse autoriteiten besloten een – zeer riskante – bevrijdingsactie op touw te zetten. De handelswijze van Phillips is dan ook niet onomstreden: een deel van de toenmalige bemanning heeft de rederij aangeklaagd en eist een schadevergoeding.

Tom Hanks speelt Captain Phillips en dat bepaalt voor een groot deel de kracht van de film. Hanks is gespecialiseerd in ‘gewone’ helden: doorsnee mannen die in ongewone omstandigheden onverwachte moed betonen. Typecasting die werkt: dit is een van Hanks beste rollen in jaren. Hanks heeft als weinig andere filmsterren het vermogen om de kijker onmiddellijk aan zijn kant te krijgen. En nog knapper: hij is ook geloofwaardig als kapitein van een groot vrachtschip.

Dat is een buitengewone prestatie voor een acteur die al zo lang meedraait en zoveel associaties met andere filmrollen met zich meedraagt. Dat doen weinig filmsterren hem na.

Zijn tegenspelers, de Somalische piraten, zijn allemaal debutanten die niet eerder in een film hebben meegespeeld. Het zijn niet de karikaturale baddies van de gemiddelde Hollywoodactiefilm, maar heel veel diepte krijgen ze ook niet. Greengrass heeft enige moeite genomen om een beeld te schetsen van de extreme armoede waaruit de wanhopige kaapvaart voortkomt, maar dat weegt niet op tegen hun ingevallen gezichten, het voortdurende geschreeuw en de benevelde blik door het roesmiddel qat waarop de mannen steeds kauwen. Deze kapers blijven toch vooral eng.

Helemaal evenwichtig is de film niet uitgevallen. Als het Amerikaanse leger in beeld komt, helt de film te veel over naar de romantisering van al dat imposante wapengekletter. Maar spannend is Captain Phillips zeker, en alleen al het optreden van Hanks maakt de film de moeite waard. Het moet raar lopen als Hanks daar geen Oscarnominatie voor in de wacht sleept.