Hermans-biografie is ‘halffabricaat’

De oprichter van het W.F. Hermans Instituut is ongelukkig over de biografie. De auteur slaat terug.

Foto uit besproken boek

‘De afspraak was dat er een intellectueel, wetenschappelijk verantwoorde biografie zou komen. Dat is niet gebeurd”, aldus Raymond Benders, de oprichter van het W.F. Hermans Instituut (WFHI). „Wat ik vooral betreur is dat Otterspeer individualistisch te werk ging, geen contact zocht met experts en niet in gesprek bleef met betrokkenen.” De kritiek van Benders is opvallend omdat het WFHI indertijd de opdracht aan Otterspeer gaf om de biografie te schrijven.

Ton Anbeek, voorzitter van de wetenschappelijke Raad van Advies van het WFHI, betreurt de gang van zaken. Hij deelt de kritiek niet. Anbeek, die een voorlaatste versie van de biografie heeft gelezen, meent dat de biografie „wel degelijk een goed beeld” geeft van Hermans (1921-1995).

Benders ziet het anders: „We hebben Otterspeer al vroeg gewezen op mankementen, maar hij heeft daar niets mee gedaan. Zo heeft hij archiefstukken op een foutieve manier gebruikt en heeft hij verkeerd geciteerd. Ik heb het dus echt niet over fouten in namen, jaartallen, etcetera, maar over fundamentele fouten.”

Welke precies, wil Benders niet zeggen, op een enkel voorbeeld na: „Toen Hermans 18 was, maakte hij een enorme leeslijst. Daar heeft Otterspeer nauwelijks iets mee gedaan, terwijl ik juist zou denken: ga bestuderen wat zo’n lijst betekent. Bovendien is het raar om deel één al te laten verschijnen als deel twee nog niet af is. Je kunt dan nog niet weten welke verbindingen je moet leggen. Dit is in feite een halffabricaat.”

Otterspeer bevestigt dat het WFHI-logo niet in het boek staat: „Het instituut wilde een samenwerkingsverband, ik niet. Drie weken geleden was er een diner met alle betrokkenen, alle onvrede is toen uitgesproken. Ik heb het manuscript verscheidene keren aan ze voorgelegd. Sommige correcties nam ik over, andere niet. Het merkwaardigste van alles is dat Benders mij het dit schreef, ik citeer: ‘Je hebt me gevraagd om kritiek te leveren. […] Ik val voor even uit mijn rol: het bovenstaande over de poetica e tutti quanti van Hermans is meesterlijk weergegeven, adembenemend… en geschreven door iemand die eindelijk eens de merites van al de poëticale stukken kent en ze alle in een uiterst leesbare en indrukwekkende schildering bijeenbrengt.”

Anbeek: „Liefhebbers die hem omhelzen zijn het meest gebeten in deze discussie. Zij willen eigenlijk toch dat Hermans een goeie kerel was.”