Grootste gebouw Nederland is open: bekijk De Rotterdam van Koolhaas

De Rotterdam is een nieuwe parel in de Rotterdamse collectie van OMA-ontwerpen, waaronder ook de Kunsthal en het nieuwe Stadskantoor. Foto NRC / Walter Herfst

De Rotterdam, het grootste gebouw van Nederland, is vandaag opgeleverd. Het is een 150 meter hoge kolos van glas en staal en staat op de Kop van Zuid, aan de voet van de Erasmusbrug. De Rotterdam, ontworpen door architectenkantoor OMA van Rem Koolhaas, beslaat 160.000 vierkante meter, verdeeld over 7588 verschillende ruimtes.

De Rotterdam bestaat uit drie torens vlak naast elkaar, op een gezamenlijke basis van dertig meter hoogte. Het gebouw staat op een stuk grond ten grootte van een voetbalveld. Het heeft een volledig glazen gevel en elke verdieping heeft ramen van de grond tot het plafond. Bernard Hulsman, onze architectuurcriticus, was vanmiddag bij de oplevering van De Rotterdam en legt het idee achter het gebouw uit:

“Koolhaas zei dat hij het gebouw vooral heeft ontworpen om het vanuit een rijdende auto te bekijken en dat werkt wel. Als je aan de overkant op de brug rijdt of loopt zie je de torens verspringen. Het zijn geen saaie rechte torens, maar ze hebben een knik gekregen waardoor je dansende torens krijgt. Dat werkt heel goed.”

‘Van verre geslaagd, van dichtbij wat minder’

Van buiten is De Rotterdam geslaagd, vindt Hulsman, maar van binnen wat minder:

“Op de begane grond is het allemaal wel heel kaal en minimalistisch. Je kijkt tegen een glazen facade van vijf, zes meter hoog aan. Met de voetganger is in dat opzicht geen rekening gehouden. Kortom, van ver is mijn oordeel positief, van dichtbij wat minder.”

Bekijk hier een timelapse van de bouw van De Rotterdam:

De Rotterdam moet hoogstedelijke metropool worden

In De Rotterdam is binnenkort bijna alles mogelijk, van werken tot eten, van wonen tot het opsnuiven van cultuur. Een overzicht:

  • Werk blijft belangrijk: er is 60.000 vierkante meter aan kantoorruimte.
  • Er komt een leisure area, een plek met cafés en restaurants die extra aantrekkelijk moet zijn vanwege het uitzicht (8000 vierkante meter).
  • In De Rotterdam komen 240 huur- en koopwoningen. Daarnaast is er een hotel met 285 kamers en congresruimte. Er zijn vijf lagen beschikbaar om de auto te parkeren, een deel daarvan ondergronds.

Koolhaas past bij Rotterdam idee ‘verticale stad’ toe

Koolhaas probeert bij De Rotterdam het idee van de “verticale stad” toe te passen, legt Hulsman uit:

“In het gebouw wordt gewoond én gewerkt. Dat samen moet het een soort hoogstedelijk metropoliaan gebouw maken. Of dat ook gaat lukken is nog moeilijk te zeggen, maar de ingrediënten zijn er.”

Voor liefhebbers zijn er nog tal van andere leuke feitjes: het gebouw weegt 230.000 ton, ongeveer net zoveel als 230.000 auto’s. Er zitten 6.100 deuren in het gebouw, en 24 liften.

Foto NRC / Walter Herfst

Foto ANP / Martijn Beekman

Gemeente huurt aanzienlijk deel kantoorruimte

De gemeente Rotterdam gaat een flink deel van de kantoorruimte in het gebouw huren: ongeveer 40.000 vierkante meter, voor 2.000 werknemers. Volgens de Rotterdamse wethouder Hamit Karakus, van Wonen, Stedelijke Economie, Vastgoed en Ruimtelijke Ordening is dat een groot voordeel. Veel gemeentelijke diensten zitten bij elkaar waardoor de lijnen kort zijn.

Er is ook een nadeel. De gemeentelijke diensten verlaten natuurlijk ook kantoorruimte, in totaal 30 panden of delen daarvan. De grootste leegte laat de gemeente achter in de Marconitorens in Rotterdam-West. Daar huurt de gemeente nu ruim 63.000 vierkante meter.

Critici vinden het vreemd dat de gemeente in tijden van crisis een hypermodern en duur gebouw laat bouwen, het ambtenarenapparaat verhuist en zo leegstand bevordert. Karakus stelt dat leegstand van alle tijden is. Hij verwacht dat veel kantoorruimte weer verhuurd zal worden. In een van de drie Marconitorens die al langer leegstaat, zitten nu medische bedrijven dichtbij het Erasmus-ziekenhuis. Karakus hoopt dat de andere torens ook weer verhuurd gaan worden.

Foto NRC / Walter Herfst

‘De Rotterdam was zonder de crisis niet gebouwd’

Koolhaas kritiseerde vorige maand in een interview met Trouw de naar binnen gekeerde blik van de Nederlandse politiek. Volgens hem is De Rotterdam uiteindelijk dankzij de economische crisis en de invloed van het buitenland gebouwd:

“We zijn zelfgenoegzaam geworden. Het ging hier altijd goed met een relatief eenvoudig recept. Maar daar redden we het niet meer mee. Toen wij het gebouw De Rotterdam wilden bouwen, haakten Nederlandse aannemers af, omdat het zo ingewikkeld was. Door de crisis boden zich vervolgens buitenlandse aannemers aan, die goedkoper waren en niet zo moeilijk deden als de Nederlanders. Zonder de crisis was De Rotterdam niet gebouwd.”

Foto ANP / Robin van Lonkhuijsen

Met medewerking van Sheila Kamerman.

Lees morgen in NRC Handelsblad meer over De Rotterdam.