Zijn het nou hooligans of slachtoffers?

Morgen staan zes Celticsupporters voor de rechter op verdenking van mishandeling van agenten

Politie op de Dam, 6 november, vlak voor Ajax-Celtic Foto Elmer van der Marel

Ze waren massaal aanwezig in Amsterdam, de supporters van de Schotse voetbalclub Celtic. Naar schatting tweeduizend fans stonden woensdagmiddag 6 november op de Dam. Gehuld in hun groenwit-gestreepte shirts zong de meute liederen, scandeerde leuzen en dronk veel bier. Op een steenworp afstand was koningin Máxima bij de viering van het 100-jarig bestaan van het Beursgebouw. „De sfeer was relaxt”, zei burgemeester Eberhard van der Laan vorige week tegen de Amsterdamse gemeenteraad.

Toch braken er om zes uur ’s avonds gevechten uit tussen de Celticfans en de politie. Zes agenten in burger werden geslagen door Celticsupporters, met stokken en flessen. Gekneusde ribben, een gebroken neus en snijwonden. Eén van hen werd bewusteloos geslagen. Maar ook aan de kant van de Schotten vielen slachtoffers. Op een filmpje is te zien hoe een supporter een paar knietjes krijgt van twee agenten in burger.

Morgen staan zes Celticsupporters voor de snelrechter in Amsterdam op verdenking van mishandeling van de zes agenten. De advocaat van alle zes Celticfans, Christiaan Visser, zegt dat zijn cliënten slachtoffer zijn van gewelddadig politieoptreden. Ze willen hiervan aangifte doen. „Het geweld van de politie was buitenproportioneel”, zegt Visser.

Dat zegt ook Clifford Stott, onderzoeker aan de universiteit van Leeds en expert op het gebied van hooligans en voetbalveiligheid in Europa. „Er was geen duidelijke aanleiding voor het geweld. Er was de hele dag een goede sfeer. Tot de ME besloot de Dam schoon te vegen”, zegt Stott. „Daardoor zijn veel onschuldige supporters slachtoffer geworden.”

Wij hebben niet geprovoceerd, zegt de Amsterdamse politiecommissaris Jan Pronker. Hij is het oneens met de beschuldigingen tegen zijn agenten en vindt dat het geweld „in die omstandigheden” proportioneel was. Volgens hem sloeg een Celticfan een agent in burger een bloedlip. Daarna gingen de agenten over tot zijn arrestatie. „Hij had zoveel gedronken dat hij niet reageerde op pijnprikkels”, zegt Pronker.

Voetbalsupporters uit Groot-Brittannië zijn niet bekend met agenten in burger die werken in menigten, zegt de Engelse onderzoeker Stott. „De Celticfans dachten dat die agenten hooligans waren en wilden zich verdedigen en hun medesupporters helpen.”

De wedstrijd Ajax-Celtic was vanwege de goede reputatie van de Schotten niet als riskant beoordeeld door de burgemeester en de politie. Zij waren verrast door de rellen op de Dam. Onbegrijpelijk, vindt de Britse onderzoeker Stott. „Celtic mag dan wel een goede reputatie hebben, Ajax daarentegen heeft een harde kern hooligans. Die hebben zich nota bene de avond voor de wedstrijd flink misdragen tegen de Schotten. Vlak voor de onlusten op de Dam waren het ook Ajacieden die een vlag stalen van Celticsupporters.”

Wie filmpjes van de rellen op de Dam bekijkt, kan niet anders dan concluderen dat de Nederlandse politie te ver is gegaan, zegt Jeanette Findlay van de Schotse supportersvakbond Celtic Trust. „De Celticfans zijn geschokt en walgen van het geweld van zowel Ajaxhooligans als de Amsterdamse politie. Sinds we terug zijn, hebben we het nergens anders meer over.”

De filmpjes suggereren inderdaad dat het politieoptreden erg hard was, antwoordde burgemeester Eberhard van der Laan vorige week op vragen van raadsleden. Maar hij zei ook dat het onduidelijk is wat er aan de gebeurtenissen op de filmpjes vooraf is gegaan. Hij wil eerst het feitenrelaas afwachten, voordat hij een oordeel velt. Dat kan nog enkele weken duren.