Toetsenbordgoeroe van Hollywood

Syd Field (1935-2013)

Het boek ‘Screenplay’ gaf hem grote invloed op het stramien van Amerikaanse filmscripts.

Syd Field

Liefhebbers van Amerikaanse films zijn zich er meestal niet van bewust, maar de gemiddelde Hollywoodproductie is volgens een strak stramien opgezet: drie bedrijven met op de juiste tijden een plot point. Deze zogeheten Three Act Structure komt in vrijwel ieder scenario terug.

Beide termen werden bedacht door de Amerikaan Syd Field, die op 17 november op 77-jarige leeftijd overleed. Field schreef in 1979 het boek Screenplay: The Foundations of Screenwriting, waarin hij sterke draaiboeken als dat van Chinatown (1974) analyseerde. Volgens Field bestaat een goede film altijd uit drie delen. Ga naar de bioscoop en kijk maar, stelde hij: in een film van twee uur zijn er rond de 30 minuten en rond de 90 minuten belangrijke ontwikkelingen. Precies waar ze nodig zijn.

Van het boek zijn miljoenen exemplaren verkocht, in meer dan tien talen. Veel schrijvers zeggen schatplichtig te zijn aan Field. James Cameron (Titanic, Avatar) verklaarde ooit dat Screenplay hem mede had doen besluiten films te maken. Het boek hielp Tina Fey (Saturday Night Live, 30 Rock) uit de worsteling die het schrijven van Mean Girls voor haar was.

Opmerkelijk genoeg schreef Field zelf nooit een memorabel scenario. Hoewel hij in de filmindustrie begon als schrijver, ging zijn carrière al snel richting produceren. Door de vele slechte scripts die hij in handen kreeg, besloot hij dat schrijvers hulp nodig hadden. De invloed van Field, door CNN ‘the guru of all screenwriters’ genoemd, groeide omdat hij lesgaf aan universiteiten en wereldwijd workshops gaf. Ook was hij scriptadviseur bij Disney, 20th Century Fox en Universal.

Critici verweten hem dat hij films tot formules terugbracht, terwijl schrijven een kunst hoort te zijn. Field wist zelf ook dat zijn Drie Aktes Structuur tot invuloefeningen kon leiden – hij zag met lede ogen aan dat er computerprogramma’s kwamen die met een setje plotelementen binnen een paar minuten een heel draaiboek uitspugen.

Maar hoewel het eerste plot point zich in hedendaagse films al binnen 10 minuten voordoet, bleef Field heilig geloven in zijn structurele aanpak. Wel moest hij onlangs op zijn website over Woody Allens Annie Hall (1977) toegeven dat hij er geen overzichtelijke opbouw in kon terugvinden. Na een uitgebreide analyse stelde hij: „Een goede structuur maakt nog geen goed verhaal, maar uit een goed verhaal ontstaat vanzelf structuur.”