Snel! Doe de speedrock checklist 1 2 3 4 5

Zaterdag is Eindhoven het toneel van speedrockfestival Speedfest Het is het genre waarin alles sneller en harder moet Die zijn de punten die een goede speedrockband maken

De speedrockband Valient Thorr, in het midden frontman Valient himself, zoals het hoort in denim en met baarden. foto Gary Copeland

Dames en heren, jongens en meisjes, welkom bij weer een nieuwe aflevering van Spot de rocker! Dit keer behandelen we een soort die steeds moeilijker te vinden is in het door overgevoelige singer-songwriters en baarddragende hipsters overspoelde muzieklandschap: de speedrocker.

Want, beste rockbiologen, dit is jullie kans. Wie hem (of haar, al wordt de mannelijke variant vaker in het wild gespot) nog nooit van dichtbij heeft mogen aanschouwen, moet dit weekend naar Eindhoven. Eén keer per jaar komt er een fascinerende trektocht op gang waarbij alle speedrockers der Lage Landen zich verzamelen in een oude Philipsfabriek, tijdens het zogeheten Speedfest.

Terwijl de leiders van de kudde zich op drie verschillende podia uitleven in oorverdovende muzikale rituelen, gooien zo’n vijfduizend volgelingen de vuisten omhoog en de hoofden heen en weer. Hun foerageergedrag beperkt zich tijdens deze pelgrimage voornamelijk tot het achteroverslaan van onvoorstelbare hoeveelheden bier.

Verplichte benodigdheden voor deze veldexcursie: oordoppen en geschikte camouflagekleding. Daarbij volstaan simpele All Stars onder een denimuniform (dus spijkerbroek én -jekkie, het liefst helemaal volgenaaid met patches). Verder gelden bakkebaarden ter grootte van deurmatten, alsmede lichaamsversiering in de vorm van onder de huid gespoten inkt in deze biotoop als statusverhogend.

Tot zover de uiterlijke kenmerken. Want het gaat natuurlijk vooral om het geluid. Dat kunnen we het best determineren met de speedrockchecklist. Ik zal het één keer voordoen, en dan ook maar meteen aan de hand van de beste band van het festival: het Amerikaanse vijftal Valient Thorr. Dan kunnen jullie zaterdag de rest afvinken. Daar gaat-ie dan, of zoals ze dat in Eindhoven zeggen: gas erop!

De ragfactor

Een speedrocker wil zijn rock snel, simpel en hard. In het ideale geval wordt het beste van punk, metal, rock-‘n-roll in een snelkookpan gesmeten en met een benzinevuurtje verder opgestookt. Geheimtip: het perfecte nummer herken je al vóór het is begonnen. Als alleen al het aftellen („1-2-3-4”) minder dan een seconde duurt, weet je dat je goed zit. Dat noemen we: de ragfactor.

Laten we voor het gemak het pas verschenen album Our Own Masters van Valient Thorr er even bijpakken. Hoor hoe de openingstrack ‘Immaculate Consumption’ losbarst als in de hoogtijdagen van de punk en hoe de duellerende gitaren en drums razen in het thrashmetalesque ‘Crowdpleaser’. Tegelijkertijd had een nummer als ‘Call of the Dogs’ zomaar een rockklassieker van Thin Lizzy kunnen zijn. Maar hoe afwisselend ook, het ragt allemaal even hard.

Speuluh tot je neervalt

Wellicht ten overvloede, maar het moet toch even gezegd. Speedrock is niet hip of trendy. Je wordt er dus niet stinkend rijk of wereldberoemd mee. Dat betekent: toewijding, hard werken, ieder podium zien als een cadeautje, toeren tot je erbij neervalt. Oftewel: speuluh!

Dat is ook wat Peter Pan Speedrock, Neerlands vaandeldrager van het genre en tevens organisatoren van het Speedfest, al zestien jaar zo goed als onafgebroken doet. En hoewel dat nooit zal leiden tot radiohits of volle voetbalstadions, levert het een hoop bonuspunten aan credibility op, en die zijn in de scene van onschatbare waarde.

Ook Valient Thorr dankt zijn reputatie – behalve aan zes briljante platen – aan een belachelijke hoeveelheid tourdata, met soms meerdere shows per dag. Een van hun beste optredens zag ik drie jaar geleden tijdens rockbiologisch veldwerk op het Roadkill Fest. In een Vlaamse aardappelschuur (ze spelen dus echt overal) bliezen ze iedereen weg. Later vertelden ze doodleuk dat ze enkele uren daarvoor nog in Parijs op het podium stonden.

Eer het verleden

Sommige tradities zijn te mooi om te negeren. Neem het fenomeen van de zogenaamde bandachternaam. Wat is er mooier dan de mythe dat Joey, Johnny, Deedee en Tommy al toffe broers waren voor ze als Ramones punkhelden werden? En dus heten ook de Valient-bandleden ‘Thorr’ van achteren.

Het achterliggende verhaal: Valiant Thor is een personage uit een sciencefictionboek dat Venus verlaat om de aarde te redden. Om juridische ellende te voorkomen (en het woord ‘alien’ in de bandnaam te smokkelen) werd het ‘Valient’ en kreeg Thorr een extra R (tevens een mooie verwijzing was aan de dubbele R uit rock-’n-roll). En ja, ook de band claimt van Venus te komen om ons aardbewoners te behoeden van de ondergang.

Bijkomend voordeel van zo’n broederband: het ontslaan van bandleden valt minder op. Want net zoals de Ramones er de nodige ‘familieleden’ (4) doorheen draaiden, zijn er in dertien jaar ook al de nodige Thorrs (5) gesneuveld.

Vergeet de teksten

Oké, even voor alle duidelijkheid: die schreeuwlelijk met een rode Vikingbaard, strakke spijkerbroek, hoge, rode boksschoenen en blote buik waarop bijna evenveel haar groeit als op zijn kin, dat is dus Valient himself. Hij brult ons bij over de Griekse mythologie, legt uit hoe we klimaat- en kredietcrises te lijf moeten gaan en predikt dat we niemand moeten geloven („Ook rockzangers niet”).

Zijn zendingsdrang lijkt een overblijfsel van zijn vorige bestaan: voordat hij zich volledig wijdde aan de speedrock was hij leraar op een lagere school.

Alleen: hij roept ook op vrede te sluiten met al het buitenaardse leven en verkondigt idiote complottheorieën waarin de regering drinkwater vergiftigt om ons te hersenspoelen. Zijn terugkerende, manische mantra: „You know what I’m talking about?!”Geschift, of niet; vergeleken met de meeste genregenoten gaat het vrij diep. Doorgaans gaan speedrockteksten over bier en benzine. Geeft niks: wie wil raggen, denkt niet aan woorden.

Fans zijn familie

In de underground is het zaak om je schaarse fans te koesteren. En dus heten Valient-fans liefkozend Thorriors. Deze saamhorige strijders dossen zich bij voorkeur uit in hetzelfde mouwloze spijkergoed als hun helden en laten even lange en ongetrimde (en dus geen hipster) baarden groeien.

Het idee stamt af van de meesters van de rockmarketing: Kiss. Die wisten met hun Kiss Army een fanatiek leger van beschilderde bewonderaars aan zich te binden. In de speedrock geldt het Noorse Turbonegro als ultiem voorbeeld. Hun fans zijn net als Hell’s Angels verdeeld in chapters: de zogeheten Turbojugend. Wie een lokale afdeling wil beginnen moet aan een idioot lange lijst verplichtingen voldoen. En de grap is dat er wereldwijd al meer dan 3.400 bestaan, van Klazienaveen tot aan Guadalajara en van Qingdao tot Toronto.

Dus zo zien jullie maar weer, nieuwsgierige rockvorsers, stiekem zijn er toch nog meer speedrockers dan gedacht. Dat geeft de spotter moed. Tot de volgend keer!