‘Fusie voedseltoezichthouder NVWA mislukt’

Een inspecteur van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit voert een controle uit bij een vleesverwerker in Utrecht. Foto ANP/ Erik van 't Woud

De fusie van drie inspectiediensten tot de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft niet de besparing opgeleverd die was beoogd. In plaats van geld te hebben bespaard, kostte de nieuwe dienst vorig jaar ruim twintig miljoen meer dan in 2007, concludeert de Algemene Rekenkamer in een vandaag verschenen rapport (pdf). Er werd gerekend op een besparing van vijftig miljoen euro.

De ruim dertig miljoen aan extra jaarlijkse bezuinigingen die voor 2018 en later staan gepland, zijn waarschijnlijk ook niet haalbaar. Hiernaast zijn de voor- en nadelen van de fusie van de Voedsel- en Warenautoriteit, de Algemene Inspectiedienst en de Plantenziektekundige Dienst vooraf niet gedegen geanalyseerd, stelt de Rekenkamer. Onvoorzienbare risico’s, zoals met ICT, werden niet goed ingecalculeerd.

In 2007 besloot het kabinet dat de drie diensten moesten fuseren tot de huidige NVWA. De hoge verwachtingen voor de NVWA wat betreft de besparingen zijn niet ingelost, meldt de Rekenkamer in het rapport.

Afwegen voor- en nadelen

De Rekenkamer adviseert de Rekenkamer de Tweede Kamer onder andere “er in toekomstige gevallen op toe te zien dat van tevoren onafhankelijk onderzoek wordt gedaan naar zowel potentiële voordelen als potentiële nadelen van fusies en de ontwikkeling daarvan op korte en langere termijn” en “ervoor te zorgen dat bij geplande fusies in precieze, toetsbare bewoordingen wordt vastgelegd welke voordelen er worden beoogd en dat wordt onderbouwd hoe en op welke termijn deze voordelen kunnen worden bereikt”.

Plan van aanpak op komst

Staatssecretaris van Economische Zaken Sharon Dijksma heeft in een reactie aangekondigd samen met de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Edith Schippers, met een plan van aanpak te komen ter versterking van het toezicht door de NVWA.

Ze kondigt aan dat zij samen met de minister van VWS een plan van aanpak gaat maken ter versterking van het toezicht door de NVWA. Persbureau Novum meldt dat de Tweede Kamer op korte termijn wil weten of de NVWA wel voor haar taken is toegerust. Staatssecretaris Dijksma moet voor morgen 12.00 uur met een brief met uitleg komen.

‘Zeer verontrustend’

Update 15.10: Vakbond Abvakabo FNV is geschrokken van de conclusies van de Rekenkamer. Het rapport bevestigt volgens de zorgen die NVWA-medewerkers bij de vakbond uitten. De werkdruk zou zo hoog zijn dat de NVWA niet meer in staat is goed toezicht te houden op voedselveiligheid en dierenwelzijn, stelt de bond in een reactie. “Consumenten lopen hierdoor onnodige risico’s.”

De bezuinigingen op de NVWA moeten volgens vakbondsbestuurder Mieke van Vliet terug worden gedraaid:

“Er zijn simpelweg meer mensen nodig om het werk te doen.”