Na de collectie-Gurlitt: vijf boeken over de rafelranden van de kunst

Een deel van de Gurlitt-collectie, met schilderingen van onder meer Carl Spitzweg, Otto Dix, Otto Griebel en Marc Chagall. Afbeelding gemaakt van vrijgegeven foto's door het Duitse onderzoeksteam dat de zaak behandelt.

Begin deze maand werd in een appartement in München de collectie-Gurlitt ontdekt: grofweg 1400 door de Nazi’s als ‘ontaarde kunst’ omschreven kunstvoorwerpen. Vijf boeken over de rafelranden van de kunst.

1. Marga Minco: Nagelaten dagen (Bert Bakker)

‘Een korte roman waarin – als in de meeste van Minco’s boeken – pijnlijk wordt beschreven hoe moeilijk het was om na de oorlog thuis te komen. Pijnlijkste scène: wanneer de buren die spullen in bewaring hebben gekregen (‘bewariërs’), niet geneigd zijn die terug te geven aan terugkerende joden.’

2. Ard Huiberts en Sander Kooistra: Zelf Kunst Kopen. Een Handleiding Voor Het Herkennen Van Vervalsingen (Veen)

‘Het schijnt dat je vooral bij veilingen flink belazerd wordt. Tijd voor tips hoe je kan voorkomen dat je een vervalst kunstwerk koopt (bekijk ook de achterkant van een kunstwerk).’

3. Diederik Kraaijpoel: Han van Meegeren en zijn meesterwerk van Vermeer (WBooks)

‘De briljante vervalser van Vermeer werd ontmaskerd toen zich in de collectie van Göring een compleet onbekend schilderij van de zeventiende-eeuwse schilder leek te bevinden. De vervalser kreeg onmiddellijk de reputatie een collaborateur te zijn.’

4. Geert Jan Jansen: Magenta. Avonturen van een meestervervalser (Prometheus)

‘Karel Appel was de specialiteit van deze Jansen. Hij werd er niet rijk van, het vervalsen van vliegtickets leverde meer geld op. Werd wel gearresteerd, maar nooit veroordeeld.’

5. Dario Gamboni: The Destruction of Art (Reaktion Books)

‘Als vervalsen geen soelaas biedt, kan je de boel ook kapot maken. Dit boek behandelt alles, van Beeldenstorm tot vandalisme. Een overzicht van de manieren waarop mensen – ook kunstenaars – de kunst kapot hebben proberen te maken.’