Een schande, zeggen de hoogleraren

Gisteren toonden deskundigen hun onbegrip over functioneren ex-neuroloog

Hapsnapdiagnoses. Pseudowetenschap over de ruggen van patiënten. De hoogleraren Jos Snoek en Philip Scheltens waren gisteren tijdens de zesde zittingsdag in de strafzaak tegen voormalig neuroloog Ernst Jansen genadeloos. Jansen staat in Almelo terecht voor het opzettelijk stellen van verkeerde diagnoses en het letsel dat hij daarmee heeft veroorzaakt. Snoek en Scheltens, beiden neuroloog, treden in de strafzaak op als deskundigen.

In de ogen van Snoek probeert de advocaat van Jansen het beeld te schetsen van een „wetenschappelijk opererende visionaire neuroloog die voor de troepen uitliep. Maar de realiteit is dat wij de afgelopen week hebben gesproken over kwetsbare patiënten en hun hapsnap gestelde diagnoses die steevast waren gebaseerd op overmatige interpretatie van gegevens van aanvullend onderzoek.”

Ook was er volgens Snoek geen sprake van „enige bijsturing van de diagnose in de loop van de tijd” en volgde na de diagnoses „steevast een experimentele therapie met het medicijn Exelon. Pseudowetenschap over de ruggen van patiënten, wat mij betreft. Hij is systematisch de mist ingegaan met deze categorie patiënten.” Snoek had, „murw” door de dagenlange discussies over „voor-voor-voorstadia” van alzheimer, een verklaring op papier gezet die hij voorlas.

De destijds medicijnverslaafde Jansen was het met de kritiek niet eens. Scheltens, expert op het gebied van dementie, zei het „verschrikkelijk” te vinden „hier te moeten zitten. Het vervult mij met schaamte hoe deze praktijk werd gevoerd, een gepromoveerd neuroloog die op deze manier zijn vak beoefent in een opleidingsziekenhuis. Ook de afgelopen minuten kun je er geen touw aan vastknopen. Het is niet zoals het gaat in een geheugenpoli en ook niet zoals het hoort te gaan.”

Eerder tijdens de zitting zei Scheltens dat „de vroege fase” van alzheimer die Jansen bij zijn patiënten meende te hebben ontdekt, helemaal niet bestond. Patiënten zelf wisten niet beter dan dat ze ongeneeslijk ziek waren en snel zouden aftakelen. Over een vroege fase was met hen nooit gesproken, verklaren zij.

Patiënten reageerden opgelucht en zelfs geëmotioneerd over de uithaal van de deskundigen. „Dit is een bikkelhard oordeel over een disfunctionerend neuroloog en een disfunctionerend ziekenhuis. Een veeg uit de pan. Nu is alles gezegd”, aldus ex-patiënt Wim van Losser, bij wie ten onrechte alzheimer was vastgesteld.

Van Losser is een van de negen patiënten van wie de dossiers worden behandeld in de strafzaak. Bij de meesten is alzheimer vastgesteld, in een „vroege fase” zoals Jansen tijdens de zittingen beweert. Zij kregen Exelon voorgeschreven omdat de ex-neuroloog dacht dat het een gunstig effect zou hebben, hoewel het medicijn destijds alleen was bedoeld voor patiënten met (gevorderde) alzheimer. Zonder uitzondering hadden zij last van ernstige bijwerkingen.