De offers van Malala

Malala Yousafzai was 11 toen ze in een Pakistaans tv-programma voor het eerst opviel als een mondige, mediagenieke pleitbezorger voor het recht op onderwijs voor meisjes. Daarmee keerde ze zich tegen de groeiende invloed van de Talibaan in haar regio, die juist hadden aangekondigd alle meisjesscholen te sluiten. Malala was 15 toen ze in opdracht van de Talibaan door het hoofd werd geschoten. Als waarschuwing voor alle Pakistaanse meisjes die onderwijs eisen, maar vooral om een voorbeeld te stellen tegen activisten als zij, die zich in het openbaar sterk maken voor westerse ideeën over wat meisjes moeten mogen en kunnen.

De bedoeling was uiteraard haar tot zwijgen te brengen. Maar Malala overleefde de aanslag, en daarmee hadden de Talibaan eigenhandig een machtig symbool tegen zichzelf gecreëerd. Ze emigreerde met haar familie naar het Verenigd Koninkrijk en deed meer dan ooit van zich spreken. Nu was ze een wereldberoemd symbool tegen fundamentalistisch-islamitische opvattingen in het algemeen en de Talibaan-terreur in Pakistan in het bijzonder. De groten der aarde wilden kennis met haar maken. Gezaghebbende instellingen, inclusief de Verenigde Naties, nodigden haar uit om haar boodschap te brengen. Time wees haar aan als een van de 100 invloedrijkste personen ter wereld. Ze kreeg verschillende vredesprijzen en leek maar net naast een Nobelprijs te grijpen.

In Straatsburg nam Malala Yousafzai vandaag de ‘Sacharovprijs voor de vrijheid van denken’ in ontvangst. In Pakistan is Mullah Fazlullah, de Talibaan-commandant die de opdracht voor haar executie gaf, verkozen tot de nieuwe leider van de Talibaan. De Sacharovprijs is bij haar op zijn plaats. Iemand als zij kan niet genoeg herinnerd worden. Dat Fazlullah de nieuwe leider werd, wijst erop dat Malala’s offer de Talibaan geen nieuwe inzichten heeft opgeleverd.

Het slechten van het verbod op onderwijs voor meisjes, niet alleen in Pakistan maar overal, vergt een taaie strijd. De gedachte aan Malala’s onverschrokken verlangen naar ontwikkeling moet onderhouden worden. Daarbij speelt zij zelf een cruciale rol en die kan niemand van haar overnemen .

Malala is 16, nu. Een meisje dat het leven van een idool leidt en dat in haar rol gevangen zit. Dat hopelijk voor anderen verovert wat ze zelf nooit zal zijn: gewoon, een ginnegappend schoolmeisje.