Chirurg soms te moe voor werk

Chirurgen werken gemiddeld 70 uur per week, blijkt uit een enquête Dat moet anders, vindt de beroepsvereniging

illustratie veronique de jong

Chirurgen zijn soms te moe om te werken doordat ze nachtdienst hebben gehad. Dat kan tot fouten leiden. Van de chirurgen vindt 46 procent dat om die reden hun vakgroep structureel aandacht moet besteden aan de ‘belastbaarheid’. Ze werken gemiddeld 70 uur per week. Dat blijkt uit een enquête onder 540 chirurgen over ‘patiëntveiligheid’ die afgelopen maandag is gepubliceerd door de beroepsvereniging NVVH.

De vermoeidheid onder chirurgen moet meer aandacht krijgen, vindt chirurg en hoogleraar Johan Lange van het Erasmus MC in Rotterdam, die de enquête organiseerde. „Alle risicoberoepen, zoals piloten, hebben een tijdklok: zoveel uur werken, zoveel uur verplichte rust. Wij hebben dat niet.”

Vanaf januari gaat de beroepsvereniging eisen dat artsen elkaar onderling aanspreken na een nachtdienst, vertelt Lange. Zoals: ‘ik neem jouw operatie of polikliniek over want je bent te moe’. Lange: „Dat is lastig te organiseren, want je wilt ook weer niet mensen structureel vrijgeven, omdat ze soms de hele nachtdienst konden doorslapen. Maar áls ze ’s nachts werkten, is het nodig dat ze vrij krijgen of alleen administratie mogen doen.”

Goed nieuws is er ook: 82 procent van de chirurgen zegt dat het aantal medische fouten is gedaald sinds ze drie jaar geleden een verplichte checklist invoerden. Voor een operatie moet het team de patiënt vragen stellen over medicatie, allergieën en of de operatie moet plaatsvinden aan de linker-of rechterkant van het lichaam. Op de polikliniek, op de verpleegafdeling en bij het ontslag van de patiënt moeten ze dat herhalen.

Ook de invoering van ‘volumenormen’ de afgelopen twee jaar – alleen medische teams die een minimaal aantal keer per jaar een bepaalde operatie uitvoeren, mogen dat blijven doen – heeft volgens de chirurgen geleid tot minder medische fouten.

Bijna 90 procent van de ondervraagden zegt dat ze door de kwaliteitsnormen behandelingen beter uitvoeren. 95 procent vindt dat wie zich niet aan de hygiënevoorschriften houdt, er ‘direct op moet worden aangesproken’. Volgens Lange zijn alle nieuwe normen van belang voor de patiëntveiligheid, maar volgens hem is de cultuur op de afdeling het allerbelangrijkst. „Artsen en verpleegkundigen moeten zich veilig voelen om fouten of twijfels te bespreken. Dat was in de machocultuur niet vanzelfsprekend, maar het verandert gelukkig wel.”

Overigens was er meer goed nieuws: maandag bleek uit een rapport van onderzoeksinstituut Nivel dat het aantal mensen dat in ziekenhuizen overleed door vermijdmare fouten in vier jaar tijd fors is gedaald: van 1.960 in 2008 naar 970 vorig jaar.