CDA en D66 willen onderzoek naar Fyra-alternatieven van NS

Foto ANP / Lex van Lieshout

De oppositiepartijen CDA en D66 in de Tweede Kamer hebben de Autoriteit Consument en Markt (ACM) gevraagd het plan waarmee de NS een alternatief voor probleemtrein Fyra wil bieden, te onderzoeken. De partijen vrezen juridische problemen als dit aanbod wordt goedgekeurd.

Na het uitvallen van de Fyra begin dit jaar kreeg de NS opdracht van het kabinet een alternatief te bedenken. Het bedrijf liet daarop weten geen nieuwe hogesnelheidstreinen te kopen om de defecte Italiaanse Fyra’s te vervangen. In plaats daarvan rijden er vanaf volgend jaar intercity’s die 160 kilometer per uur kunnen. Vanaf 2022 komen er intercity’s die 200 kilometer per uur kunnen rijden.

Eerder, in 2011, werden de hogesnelheidslijn en het hoofdrailnet samengevoegd en aan de NS gegund. Toen werd ook het bedrag dat de NS voor de hsl-concessie (het recht op exploitatie van de lijn) moet betalen, verlaagd.

EU is onderzoek gestart naar mogelijke illegale staatssteun aan NS

Daarmee zijn de eisen van de concessie sinds de openbare aanbesteding in 2001 tot twee keer toe fors aangepast. Deskundigen betwijfelen of dat mag, zonder andere vervoerders een nieuwe kans te geven. De Europese Commissie is inmiddels een onderzoek gestart naar illegale staatsteun.

Staatssecretaris Mansveld (Spoor, PvdA) zegt dat het NS-alternatief afgelopen zomer juridisch is getoetst. Maar D66 en CDA vertrouwen dat niet. Ze willen “een extra controle om rechtszaken voorkomen”, zegt Stientje van Veldhoven (D66). “Als het toch niet blijkt te kunnen, zijn we er nu in elk geval op tijd bij.”

Mansveld moet mogelijk snellere levering nieuwe treinen onderzoeken

De Kamer stemde gisteren ook in met een motie die Mansveld dwingt te onderzoeken of de nieuwe NS-treinen sneller kunnen worden geleverd en harder kunnen rijden. Een lastige eis, omdat Mansveld dan opnieuw zou moeten onderhandelen met de NS.

De NS heeft eerder in een hoorzitting aangegeven dat beide eisen lastig uitvoerbaar zijn, maar gaat dat wel onderzoeken. De treinen zijn op zijn vroegst half 2018 klaar, en moeten deze dan nog uitgebreid worden getest en goedgekeurd voor het Nederlandse spoor. Ook een hogere snelheid ziet het bedrijf niet zitten. Daarvoor zijn duurdere treinen nodig terwijl de tijdswinst minimaal is.