Al wil Londen het nog zo graag, fietsen is niet veilig

Londen wil een fietsstad zijn De fietsende burgemeester Boris Johnson heeft zelfs Nederland om advies gevraagd Maar veilig is Londen niet voor fietsers : zes doden in twee weken

Hier stierf een fietser nadat hij door een bus was geraakt. Op de blauw geverfde ‘Superhighways’ kun je fietsen. foto Reuters

Correspondent Verenigd Koninkrijk

Even hoor je op Bow Roundabout alleen honderden fietsbellen, als licht tinkelende windklokken die de vierde fietsdode in acht dagen uitluiden. De fietsers bezetten de rotonde. Maar het duurt hoogstens één minuut voor automobilisten luid beginnen te toeteren: ‘wij moeten door, weg jullie fietsers’.

Londen wil een fietsstad zijn. Londen wil Amsterdam zijn. Londen zegt „ongelooflijke, bijna-Nederlandse” aantallen fietsers te hebben. Bijna een kwart van het verkeer tijdens de spits bestaat inmiddels uit fietsers, er worden dagelijks 570.000 ritjes gemaakt. Het aantal fietsers groeide tussen 2008 en 2012 met 11 procent, deels dankzij een zelf enthousiast fietsende burgemeester Boris Johnson.

Maar Londen heeft ook verkeerspleinen zoals dat in Bow. Denk aan het Prins Clausplein: een viaduct met daaronder een rotonde, en daaronder de aanvoer naar de snelweg. Denk aan vrachtwagens die supermarkten bevoorraden, en touringcars. Ze hebben geen dodehoekspiegel, gaan de bocht om, juist waar het fietspad ligt.

Dat er al een fietspad is, is bijzonder. Het is een van de vier blauw geverfde ‘Superhighways’ die Johnson liet aanleggen, onderdeel van zijn fietsrevolutie. Hij heeft de komende tien jaar nog eens 913 miljoen pond beloofd voor de aanleg van fietspaden en het bevorderen van fietsveiligheid.

Daarvoor gingen zijn ambtenaren deels te rade in Nederland. De ambassade in Londen organiseerde conferenties – ook elders in het land – met als titel ‘Love Cycling, Go Dutch’, waarop fietsdeskundigen de Britten toespraken. En Boris Johnson droomt nu van ‘mini-Hollands’, deelgemeenten die opnieuw worden ingericht met fietsers als uitgangspunt, van fietsenstallingen bij stations, en Dutch-style gesegregeerde fietspaden.

De rotonde van Bow is deels gesegregeerd. Aan één kant is er een stoeprandje tussen de autoweg en het fietspad. De lichten gaan eerder op groen voor fietsers. Aanpassingen na de dood twee jaar geleden van Brian Dorling (58). Zijn weduwe Debbie: „Ik haat deze plek.”

Als voetganger wilde ik de rotonde oversteken, op weg naar de plek waar, in de vorm van een fiets, waxinelichtjes branden en Dorling staat te wachten. Het is eerder overrennen: er is geen stoplicht voor voetgangers die van Bow naar Stratford (Olympisch Park), zouden willen. En dus is het gokken wanneer welke auto’s gaan rijden, en of ze in het donker doorhebben dat jij daar rent.

’s Avonds fietsen doe ik niet meer. Overdag heb je nog goed zicht en overzicht. Want automobilisten gooien deuren open zonder te kijken, taxichauffeurs slaan links af waar jij rechtdoor aan het fietsen bent, en bussen snijden je af. Hoewel het aantal slachtoffers voor een miljoenenstad meevalt (veertien dit jaar), voelt Londen als fietsstad niet veilig.

Het maakt niets uit of je in je gewone kleren fietst, zoals ik, of in fluorescerend geel bent gehuld, zoals Evo Lucas (36). Hij heeft twee keer een ongeluk gehad, en fietst nu met camera op zijn helm: „Een verzekeringspolis.” Hij zegt: „De infrastructuur is er om autoverkeer te laten doorstromen.”

Niet dat fietsers de onschuld zelve zijn. Ook voor hen is Londen een racebaan. Gekleed in lycrapakjes en vaak op racefietsen storten ze zich zigzaggend door de stad. Anderen verplaatsen zich wiebelend op de zogenoemde Boris Bikes, huurfietsen. Er wordt door rood gereden, met oordoppen op, afgeslagen zonder handen uit te steken.

„Er zijn altijd mensen die de wet overtreden”, zegt Ashok Sinha van London Cycling Campaign. „Zij die zich wel aan de regels houden, moeten veilig kunnen fietsen. We weten uit peilingen dat veel mensen wel willen, maar niet durven.”

Enkele uren na de wake op Bow Roundabout wordt op een andere Cycle Superhighway weer een fietser geschept, nu door een dubbeldeksbus. Hij overlijdt later aan zijn verwondingen. De vijfde dode in acht dagen. Maandag viel de zesde dode.